Գլխավոր » Politics, Լրահոս, Քաղաքականություն

Միայն յուրայինների շրջանակ ձևավորելով չես կարող հաջողել քաղաքականության մեջ

Դեկտեմբեր 12, 2017թ. 20:49
Միհրան ՀԱկոբյան

Հարցազրույց  ՀՀԿ ԱԺ խմբակցության պատգամավոր  ՄԻՀՐԱՆ ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ  հետ

 

 – Տարիներ շարունակ ընդդիմադիր ուժերն իրենց ռեսուրսները կենտրոնացրել են միայն համապետական ընտրությունների վրա՝ անտեսելով տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունները: ՏԻՄ խորհրդաժողովում անդրադառնալով այս խնդրին, նախագահ Սարգսյանն իր  մտահոգությունը  հայտնեց համայնքային մակարդակում քաղաքական  ուժերի թույլ ներկայացվածության մասին: Ի՞նչ եք կարծում, անցումը խորհրդարանական կառավարման համակարգի  իրավիճակ կփոխի՞:

Նախագահի մտահոգությունը տեղին էր: Խորհրդարանական կառավարման մոդելի անցման պարագայում մեզ պետք են ուժեղ, կայացած կուսակցություններ, իսկ ուժեղները ոչ միայն համապետական ընտրություններին են մասնակցում, այլև իրենց ընտրական պայքարը սկսում են նախ ՏԻՄ-ից: Սա պարզ քաղաքագիտական աքսիոմա է, որը բնորոշ է բոլոր ժողովրդավարական պետություններին,  որտեղ կուսակցական համակարգը կարևորագույն, պարտադիր ատրիբուտ է: Եվ եթե մենք անցում ենք կատարել խորհրդարանական կառավարման մոդելին, ապա մեր կուսակցությունները պետք է կայանան և մասնակցեն ՏԻՄ ընտրություններին, հաջողության հասնելու և խորհրդարանում ներկայացված լինելու այլ ճանապարհ չկա: Համայնքային ընտրություններին չմասնակցած կուսակցությունը չի կարող ծանրակշիռ ներկայացվածություն ունենալ խորհրդարանում:

Այս խնդիրը քննարկվեց նաև սահմանադրական փոփոխությունների ժամանակ: Մենք անցում ենք կատարում խորհրդարանական կառավարման համակարգի և կուսակցությունները, ուզեն, թե չուզեն, նոր իրավիճակին համահունչ պետք է փոխեն իրենց վարքագիծը,  դա է ստիպում նրանց նաև Սահմանադրությունը: Կուսակցությունները պետք է խոշորանան, գտնեն գաղափարական ընդհանրություններ, միավորվեն,  որպեսզի կարողանան ուժեղ ռեսուրսներ ձեռք բերել և մասնակցել նախ ՏԻՄ, ապա  համապետական ընտրություններին: Այս  փոփոխությունն ընտրություններին նոր որակ ու մրցակցություն  կհաղորդի: Իսկ դա կհանգեցնի քաղաքական համակարգի հասունացմանն ու կայունացմանը: Հետևաբար, որքան շատ խոսենք այս հարցի շուրջ, որքան երկրի բարձրագույն ղեկավարությունն  այս հարցը բարձրաձայնի, այնքան կուսակցություններն  իրենց վարքագիծը շուտ կփոխեն ու ավելի շուտ կհարմարվեն ստեղծված իրավիճակին:

 – ՀՀՇ իշխանության տարիներից մի հայտնի խոսք կար՝ ՙՙինչ ուզում է լինի, թեկուզ պոլի փետ լինի՝ միայն ՀՀՇից լինի՚՚. այս մտածողության արդյունքում իշխանության վերին էշելոններում հայտնվեցին ցածորակ մասնագետներ, իսկ պրոֆեսիոնալները հետին պլան մղվեցին: Նախագահ Սարգսյանն անդրադառնալով  այս վտանգավոր  երևույթին, այն անվանեց  կործանարար: Չե՞ք կարծում, որ ՀՀԿ-ն ևս այս հարցում անելիք ունի. առաջ պետք է մղվեն ոչ թե յուրայինները, այլ պրոֆեսիոնալները:  

  -Անցած տարիներին Հանրապետության ղեկավարը մի քանի անգամ խոսել է այդ  բացասական երևույթի մասին, նշելով՝ ՙՙով մեզ հետ չէ, մեր թշնամին է՚՚ մոտեցումը երբևիցէ չի կարող արդյունավետ լինել, միայն յուրայինների շրջանակ ձևավորելով  չես կարող հաջողել քաղաքականության մեջ:  Եթե մենք ստեղծում ենք ժողովրդավարական հասարակություն, եթե  ժողովրդավարական ընտություններով պետական իշխանություն ենք ձևավորում, այդտեղ միայն յուրայինների թիմով աշխատելը, այսինքն՝ ով ուզում է լինի, միայն թե  ինձ հավատարիմ լինի, կամ իմ մտերիմը լինի,  հնարավոր չէ: Այսպես մտածող քաղաքական ուժը կամ  անհատը կձախողվի,  որովհետև ժողովրդավարական պետությունը ենթադրում է  հաշվետվողականություն, ու եթե դու  քեզ շրջապատում ես յուրային, բայց անընդունակ մարդկանցով, այլևս չես կարող մասնակցել հաջորդ ընտրություններին, մարդիկ, պարզապես, քո օգտին չեն քվեարկի:

90-ականների  սկզբին, երբ դեռ չունեինք ժողովրդավարական ընտրություններ, չունեինք  պետության փորձ, քաղաքական ուժերը, նրանց  ղեկավարները կարող էին նման սխալներ գործել, իսկ հիմա այդպիսի սխալ գործելու իրավունք չունենք:

Ինչ վերաբերում է ՀՀԿ-ին, ապա համեմատեք այլ քաղաքական ուժերի հետ և կհամոզվեք, որ ՀՀԿ-ում ամենից շատ են հավաքվել  ինտելեկտուալ,  ընդունակ մարդիկ: Դա նշանակում է, որ այստեղ թայֆաբազություն չէ,  ՀՀԿ-ն միայն յուրայինների վայր չէ, որտեղ ինչ-որ մեկը եկել է ու իր հետ մարդ է բերել:  ՀՀԿ-ում շատ քիչ կարող եք գտնել հարազատ-բարեկամական կապերով համախմբված մարդկանց: Սա նաև չի նշանակում, որ մյուս կուսակցությունները ձևավորված են յուրայինների սկզբունքով,  չի նշանակում, որ այս գործընթացը տեղում դոփում է ու զարգացման անհրաժեշտություն չկա:

Զարգացած երկրներում,  օրինակ Լեհաստանում, զույգ եղբայրներն իշխանության մեջ էին, նրանք միաժամանակ զբաղվում էին քաղաքականությանբ: Դա համարենք սխա՞լ, ասենք՝ եթե մի եղբայրը քաղաքականության մեջ է, ուրեմն, մյուսն իրավունք չունի՞ այնտեղ լինել:  Ընդդիմադիր ՙՙԵլք՚՚-ի պատգամավոր  Էդմոն Մարուքյանի եղբայրը հանդես եկավ որպես Վանաձորի քաղաքապետի թեկնածու,  ի՞նչ անենք, ասենք, եթե Մարուքյանը ՙՙԼուսավոր Հայաստան՚՚-ի ղեկավարն է, ուրեմն եղբայրը թեկնածու լինելու իրավունք չունի՞: Կամ կարող է՞ ինչ-որ մեկը մեզ՝  հայերիս արգելել, որ եղբայրը եղբորը, ընկերը՝ ընկերոջը  թիկունք լինեն: Դա տրամաբանական չէ: Իսկ եթե ինչ-որ կուսակցության ղեկավար գտնում է, որ իր ազգականները, ընկերները, չունենալով համապատասխան ընդունակություններ,  կարողություններ պետք է  ձևավորեն իր քաղաքական թիմի առանցքը, գտնում է, որ նրանց հետ պետք է անցնի իր քաղաքական ճանապարհը, դա իր որոշելիքն է, բայց հետո կորոշի ընտրողը՝  ձայնը տա՞լ այդ ուժին, թե՞ չտալ:

Երկրի նախագահի սահամանադրական իրավունքն է բարձրաձայնել, խստորեն քննադատել չարված կամ վատ արված գործերը. ինչո՞ւ ոմանց այսչափ զարմացրեց նախագահի  ելույթում հնչած կոշտ գնահատականները: Ի դեպ, նաև կարծիքներ են հնչում, թե նախագահի այդ ելույթը նախընտրական էր:

-Ես չգիտեմ, թե ովքե՞ր են այդ զարմացածները, վրդովվածները, չեմ չափել նրան զարմանքի աստիճանը, բայց բնական երևույթ է, երբ Հանրապետության նախագահը քննադատում է բացասական երևույթները: Դրանից պետք է միայն ոգևորվել, քանի որ մեր երկրի ղեկավարն ունի համարձակություն և կամք՝ տեսնելու  խնդիրները, դրանք բարձրաձայն քննադատելու և լուծումներ առաջարկելու: Այս ամենից ոչ զարմանալ է պետք, ոչ էլ սենսացիա սարքել: Ի՞նչ է, մենք չգիտե՞նք, որ մեր երկրում կան բազմաթիվ խնդիրներ,  զարմացածներին  ինչո՞ւ է թվում, որ իրենք գիտեն այդ խնդիրների մասին,  իսկ պետության ղեկավարը չգիտի, կամ ինչո՞ւ է թվում, որ իրենք սրտացավ են, իսկ ՀՀ նախագահը՝ ոչ: Ինչի՞ հիման վրա են մտածում, որ իրենք ավելի հայրենասեր են, քան երկրի ղեկավարը: Ո՞ւմ ուսերին է ծանրացած պետության  խնդիրները՝ ներքինից մինչև արտաքին: Ուզում եմ հասկանալ, ոմանց զարմանքը որտեղի՞ց է:

-Գուցե մտածում են քննադատելը միայն  իրե՞նց  մենաշնորհն է:

-Քննադատելը վատ բան չէ, եթե այն կառուցողական է ու այլընտրանք է առաջարկվում, եթե այն փաստարկված  է: Իսկ եթե ոմանք շատ են ուզում զարմանալ, թող շարունակեն զարմանալ:

Ինչ վերաբերվում է նախընտրական ելույթ լինելուն.  սա ևս անհասկանալի  է: Ի՞նչ նախընտրական իրողության մասին է խոսքը, երբ մենք առաջիկայում  համապետական ընտություններ չունենք: Ազնիվ չէ նման ենթադրություններ անելը: Մանավանդ որ, երկրի նախագահն այլ քաղաքական վարաքագիծ չի ունեցել, քաղաքան այլ ոճ չի կրել, որ հիմա  փոխել է ու ոմանք դրանից խիստ զարմացել են: Նախագահն իր քննադատական խոսքը հնչեցրել է և՛ մեկ տարի առաջ, և՛ հինգ, ի՞նչն է փոխվել՝ ոչինչ:  Եթե իրենք ցանկանում են  մանիպուլյացիայի գնալ, դա իրենց գործն է: Իսկ փաստը հետևյալն է. 2017-ի խորհրդարանական ընտրություններում հաղթել է ՀՀԿ-ն,  ձևավորել է իշխանություն իր գործընկեր ՀՅԴ-ի հետ, և  2018-ին, թե ո՞վ կլինի երկրի վարչապետը՝ կորոշի ՀՀԿ-ն: Այնպես որ, նախընտական մրցակցային տրամադրություններ որոնելն անտրամաբանական է:

– Ի՞նչ քայլեր կարող են հետևել նախագահի ելույթին,  և ճի՞շտ է այն համարել հաղորդում հանցագործության մասին:

-ՏԻՄ-ը մեր երկրում ունի կարևոր դերակատարություն,  այն շուրջ  25 տարի զարգանալու, կայանալու հնարավորություն է ունեցել, այդ երկարուձիգ տարիների ընթացքում  նաև սխալներ են եղել: Հիմա նախագահը ասում է՝ 25 տարի է անցել, մենք այսօր մտել ենք վերջնական կայացման փուլ, և սխալվելու հնարավորություններ այլևս  չունենք, պետք է այլ ոճով աշխատենք: Խոսքն ընդամենը սրա մասին է: Վատ է՞, որ ՀՀ նախագահը  խնդիրը հստակ ձևակերպում է ու ասում՝ այլևս չասեք, թե կայանում ենք, չասեք, որ դեռ ճանապարհ պետք է անցնենք ու մեզ ներեք:

Եթե անցած տարիներին իրենք գուցեև ներվել են, հիմա, երբ ՏԻՄ-ն այլևս 25 տարվա կառույց է՝ սխալները  չեն ներվելու: Սա հիմնավոր մոտեցում է, և երկրի ղեկավարի կողմից այդ առաջադրանքը հստակ ձևակերպվել է՝ մարդիկ պարտավոր են շատ աշխատել ու լավ աշխատել:

Եթե երկրի նախագահը խոսում է  առկա իրավիճակի, խնդիրների մասին, պիտի մտածել ոստիկանություն, դատախազություն դիմելու մասի՞ն: Նման պնդում անողները չգիտե՞ն, որ իրավական խնդիրներով զբաղվում են իրավապահ մարմինները: Մենք պետություն ենք կառուցո՞ւմ, թե՞ զբաղված ենք բառախաղով:

Կգա պահը և մեր հասարակությունը  կգնահատի բառախաղով զբաղվողներին էլ, գործ անողներին էլ: Ես համոզված եմ՝ գործով զբաղվող մարդկանց մեր ժողովուրդը,  ինչպես միշտ, լավ  գնահատել է, հետայսու ևս  շարունակելու է լավ գնահատել:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ

 

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել Politics, Լրահոս, Քաղաքականություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն