- ԱրմԱր Լուրեր | Armenia News | Հայաստան և Արցախ - https://armarlur.com -

Ի՞նչի շուրջ բանակցել ցինիկ հայտարություններ անող Ալիևի հետ

Արցախի Հանրապետության ԱԺ պատգամավոր, <<Ժողովրդավարություն>> կուսակցության անդամ ՎԱՐԴԳԵՍ ԲԱՂՐՅԱՆԻ հետ

Համբուրգում տեղի ունեցավ Հայաստանի, Ադրբեջանի արտգործնախարարների հանդիպումը, համանախագահները նպատակ ունեն կազմակերպել նաև երկու երկրների նախագահների հանդիպումը: Ի՞նչ եք կարծում, որքանո՞վ է ճիշտ, որ Հայաստանն ընդառաջ գնա այդ առաջարկին, քանի դեռ Ադրբեջանը շարունակում է հրաժարվել Վիեննայում և Սանկտ-Պետերբուրգում ձեռք բերված պայմանավորվածությունները կատարելուց, գուցե պետք է, որ Հայաստանն այս անգամ առավել կոշտ դիրքորոշում որդեգրի:
-Համանախագահները, կարծես թե, փորձում են գործընթացն ակտիվացնել, և երկու երկրների նախագահներին կոչ արեցին հանդիպել: Իհարկե, ցանկացած հանդիպում ավելի լավ է, քան ռազմական գործողությունների վերսկսումը: Բայց իմ կարծիքով հանդիպելու դեպքում էլ պետք է լինի հստակեցում, թե ինչի՞ շուրջ են խոսելու: Եթե Ադրբեջանը շարունակում է իր ոչ կառուցողական քաղաքականությունը, հոխորտում է, սահմանագծին անընդհատ լարվածություն է ստեղծում, ի՞նչ պետք է խոսել այդ երկրի ղեկավարի հետ: Ավելին, Ադրբեջանը սովորություն է դարձրել, որ ցանկացած բանակցություններից առաջ ավելի սրի իրավիճակը սահմանին, ինչի ականատեսն ենք նաև այժմ:
Ադրբեջանը, ինչպես ասացիք, որևէ քայլ չի անում Վիենանայում ու Սանկտ Պետերբուրգում ստանձնած իր իսկ պարտավորությունների կատարման ուղղությամբ: Ավելին, վերջին շրջանում Ալիևը հաճախ է լինում, այսպես կոչված` Աղդամի, Ֆիզուլու շրջաններում, ինչի մասին տարփողում են ադրբեջանական լրատվամիջոցները, և սկսում այնտեղից հոխորտալ Արցախի ու Հայաստանի հասցեին: Ցինիկաբար ասում է` լավ, Հայաստանի այսօրվա տարածքը բաշխում ենք հայերին, բայց ՙԱյն ինչը մերն է պետք է նորից մերը լինի՚: Ուրեմն` ինչի՞ մասին խոսել նման հայտարարություն անող մարդու հետ, ճիշտն ասած` ես չեմ պատկերացնում: Նա պատրասատ չէ բանակցել: Յուրաքանչյուր բանակցությունից հետո տպավորությունս այն է, որ Ալիևը համանախագահների, Հայաստանի նախագահի հետ խոսում է մի բան, բայց երբ վերադառնում է Բաքու, ներքին օգտագործման համար, սկսում է միանգամայն այլ հայտարարություններ անել: Բանակցությունը ենթադրում է երկու կողմերի երկխոսություն, եթե կողմերից մեկը բոլորվին պատրաստ չէ դրան, բանակցելը դառնում է անհնարին բան:
Ինչ վերաբերում է կոշտ դիրքորոշմանը, ապա Հայաստանի ԱԳ փոխնախարար Շավարշ Քոչարյանը վերջերս ասաց այդ մասին, որ մենք պատրաստ ենք բանացել, բայց ինչի՞ շուրջ: ԼՂ խնդրի կարգավորման ամենատարբեր փուլերում, երբ թվում էր, թե տեսականորեն կողմերը մոտ են հանգուցալուծման, Ադրբեջանը մի այնպիսին խնդիրներ էր մեջտեղ բերում, որ ուղղակի ձախողու էր գործընթացը` բանակցությունները մղելով փակուղի: Հիմա ևս, կարող եմ ասել, որ գտնվում ենք բանակցային փակուղու շեմին ու դարձյալ Ադրբեջանի ձեռքով:
Ադրբեջանի նման պահվածքի ֆոնին ինչպե՞ս եք գնահատում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների պատվիրակությունների ղեկավարների հնչեցրած հայտարարությունը:
-Տարածված հայտարարության մեջ դարձյալ ընդհանուր ձևակերպումներ են` կոչ ենք անում կողմներին, կոչ ենք անում երկու երկրների նախագահներին, կոչ ենք անում Երևանին ու Բաքվին: Չնայած իրենց համար ակնհայտ է, որ Ադբեջանն է սանձասերծել ապրիլյան պատերազմը, բայց դեպքերից հետո տեսա՞ք Ադրբեջանին մեղադրող գեթ մեկ ձևակերպում, ցավոք` ոչ: Քանի դեռ համանախագահները չեն ասել` Ադրբեջան, դո’ւ ես մեղավորը, դո’ւ ես արել, դու ես սանձազերծել, լարել իրավիճակը սահմանին, ուրեմն դու էլ պետք է պատասխան տաս, քանի դեռ սա պարզ, հստակ չի ասվել ինչո՞ւ պետք է հայկական կողմը գնա հանդիպման ադրեջանական կողմի հետ:
Այս պահին այնպիսի անվստահության մթնոլորտ է տիրում գործընթացում, որ մինչև նախագահների հանդիպում կազմակերպելը հարկ է նախ հստակեցնել` ինչի՞ շուրջ է լինելու խոսակցությունը, որքանո՞վ է մեր ընդդիմախոսը պատրաստ խոսել մեզ հետ: Եթե Ալիևն ասում է` բոլորն իմն է ու պիտի ինձ տաս, ի՞նչ իմաստ ունի նրա հետ հանդիպելը:
-Եվրոպացի քաղաքագետները նկատել են, թե ԼՂ բանակցությունները դադարելու իրավունք չունեն, հետևաբար համանախագահ երկրները պետք է կողմերին թեկուզ ժամանակավոր լուծումներ առաջարկեն։ Արցախի համար ինչը կարող է ընդունելի “ժամանակավոր լուծում” համարվել:
– Սա ինչ-որ հին երգ է: Խոսակցություն կա նաև ինչ-որ միջանկյալ կարգավիճակի մասին: Եթե խոսում են ժամանակավոր լուծման մասին, որևէ մեկն առարկայորեն պատկերացնում է՞, թե դա ի՞նչ է նշանակում: Ես չգիտեմ, թե եվրոպացի քաղաքագետներն ի՞նչ են հասկանում ժամանակավոր լուծում ասելով, բայց Արցախի Հանրապետությունն ու ժողովուրդն իր խնդիրը շատ վաղուց է ձևակերպել. Արցախը անկախություն է հռչակել ու այդ անկախության տերն է: Եվ որևէ մեկը մեզ չի կարող պարտադրել հրաժարվել մեր անկախությունից, մարդկության պատմության մեջ տեսե՞լ եք նման դեպք, որ հաղթանակով անկախությունդ վերականգնես ու հետո գնաս զիջման: Թող բոլորն իմանան` միակողմանի զիջում երբեք չի կարող լինել ու թող մոռանան այդ մասին: Սա մեր ժողովրդի միասնական տեսակետն է, իսկ հարցի ցանկացած կարգավորում առանց ժողովրդի ցանկության չի կարող լինել:
Ադրբեջանի նախագահի ախորժակը շատ մեծ է, հետևաբար, մենք առհասարակ չպետք է խոսենք ո’չ փոխզիջումներից, ոչ էլ առավել ևս զիջումների մասին: Ո՞ւմ ենք զիջում, ի՞նչ ենք զիջում: Ապրիլյան դեպքերը մեզ խրատ չեղա՞ն:

Տարիներ առաջ երբ այցելել էի Հարավային Օսիա, օսերն ու աբխազները բառացիորեն ասում էին հետևյալը` մենք ամաչում ենք, լավ չէ, որ չնայած Արցախը շատ ավելի կայացած պետություն է, բայց Ռուսաստանը ճանաչել է մեր անկախությունը, իսկ ԼՂՀ-ն` ոչ: Այս օրինակը բերեցի այն նպատակով, որ հստակ հասկանանք` երկակի ստանդարտները կան ու կկիրառվեն մեր դեմ, բայց մենք մեր քարավանը պետք է առաջ տանենք: Եթե սպասենք, թե ի՞նչ է ասում Ադրեբեջանը, ի՞նչ են ասում համանախագահները, մենք տեղ չենք հասնի: Իսկ մենք ունենք մեր հստակ նպատակը, թեկուզ դանղաղ, բայց հաստատակամ քայլերով պետք է գնանք ու գնում ենք մեր վերջնական նպատակին, իսկ դա մայր Հայաստանի հետ Արցախի վերամիավորում է:

Ս. Սահակյան