Գլխավոր » Politics, Իրավական փաստաթղթեր, Լրահոս, Հասարակություն

Սահմանադրական բարեփոխումների նախագիծը գեյերի պաշտպա՞ն

Նոյեմբեր 26, 2015թ. 10:37
Վարդան Խաչատրյան

Հարցազրույց աստվածաբան ՎԱՐԴԱՆ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ հետ

– Մինչ սահմանադրական փոփոխությունների <այո> ու <ոչ>-ի քարչոզիչները կենտրոնացած են կառավարման համակարգի ձևի փոփոխության վրա, ձեր <ոչ>-ը տարբերվում է բոլորից, հայտարարում եք, թե այս նախագիծն ուղղված է հայկական ընտանիքի հիմքերի խարխլմանը, որ հող է նախապատրաստում մեր երեխաների օտարման, ՙորդեգրման՚ համար: Ներկայացրեք խնդրեմ այն կետերը, որոնք պարունակում են ձեր նշված վտանգները:

-Խոսքս 37 հոդվածի մասին է , որը վերաբերում է երեխայի իրավունքներին: Հոդվածի բոլոր` 1-ից 4-րդ կետերով դրվում է յուվենալ արդարադատության համակարգի ձևավորման հիմքը, և դա անվիճելի է: Ինչո՞ւ պետք է սահմանադրական օրենքի մակարդակով դրվեն այդ հարցերը, երբ դրանք լուծվում են սովորական ընթացքով` մեր օրենքները նման հնարավորություն տալիս են: Փորձեցի իմ իրավաբան ծոնոթների միջոցով պարզել, արդյոք Հայասանում գոյություն ունե՞ն երեխաների իրավունքների զանգվածային խախտումներ, մեզանում եղե՞լ են ընտանիքներից երեխաների օտարումներ` օրենքի հիման վրա: Նրանք իրենց տասնամյակների պրակտիկայից հիշեցին ընդամենը 1, 2 դեպք:

Յուվենալ արդարադատությունը եվրոպական հասարակության համար ամենակարևոր բաղադրիչն է, այնտեղ կան հստակ սահմանված չափորոշիչներ: Դե հիմա եկեք հասկանանք, թե այդ չափորոշիչները ինչպե՞ս են գործելու մեզանում. յուվենալ արդարադատության ներկայացուցիչները կմտնեն մեր ընտանիքներ, որպեսզի պարզեն, թե ինչպիսին է երեխայի հանդեպ մեր վերաբերմունքը, արդյոք ծնողների ֆինանսատնտեսական հնարավորությունները բավարարո՞ւմ են երեխայի նորմալ զարգացումն ապահովելու համար: Հաշվի առնելով մեր աղքատության բարձր ցուցիչը, մեր երեխաների 30-ից 50 տոկոսը կարող է հայտնվել ռիսկայնության գոտում:

Մյուս կողմից, այդ համակարգի ներդրումըը կհանգեցնի նաև մյուս արատավոր երևույթի կիրառմանը, ինչպիսին է մանկավաճառությունը: Այսինքն, եթե սահմանադրորեն նման հնարավորություն է ստեղծվում, ապա ներքին կոռուպցիան մեծ շանս է տալիս ոչ միայն օտարել երեխաներին, այլև որդեգրման տալ օտարազգի ծնողների ու տեղափոխել այլ երկրներ:

Եվրոպայում ընտանիքներից երեխաների օտարման շուրջ 2 միլիոն դեպք է արձանագրվել, վերջերս ֆրանսիական դատարանը վերաուսումնասիրեց այդ գործերն ու ի՞նչ պարզեց, որ երեխաների շուրջ կեսը օրենքի կոպիտ խախտմամբ են օտարվել: Չնայած դրան, Եվրոպայում առանձնակի խնդիր չհամարվեց, թե ինչպե՞ս են խոպով անցել այդ երեխաների ճակատագրի վրայով: Միգուցե ընտանիքը Գրեմանիայում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում չունի՞ այն առանցքային կարևորությունը, ինչպիսին մեզանում է, քանի որ այնտեղ համարվում են` պետության հիմքերը ընտանիքից դուրս ևս կայուն են:

Բայց մեզ մոտ այլ է, մեր ամբողջ պատմությունն է ցույց տալիս, որ հայ ազգը անցնելով հազար ու մի գեհենական ցնցումների միջով պատմական թաթերաբեմից դուրս չի մղվել, որովհետև ամուր է պահել իր ընտանիքը: Հայ ընտանիքներն են պահել ազգը, եկեղեցին, դպրոցը: Եվ հիմա անսքող կերպով մեզանում հիմք է դրվում մի արդարադատության մի համակարգի, որը խարխլելու է մեր ինքնության հենասյունը: Ուրեմն, ինչպես կարող եմ սա չհամարել անթույլատրելի, արատավոր, ու մեր ազգի ինքնությանը վնասող երևույթ:

-Ձեր ընդդիմախոսներն ասում են` թե կա նաև հարցի մյուս կողմը. ինչպե՞ս վարվել խնդիրներ ունեցող ընտանիքների հետ, օրինակ ինչպե՞ս պաշտպանել թմրամոլ ծնող ունեցող երեխայի իրավունքը:

-Այդ դեպքում երեխաների պաշտպանության հարցերը կարգավորվում են գործող օրենքներով: Ես բազմիցս հարց եմ ուղղել իրավական տարբեր ատյանների ներկայացուցիչներին, ոստիկանության աշխատակիցներին, ասելով` մեր օրենքները չեն գործո՞ւմ, հնարավոր չէ՞ անհրաժեշտորեն պաշտպանել նման երեխաների իրավունքները, ու ստացել միանշանակ պատասխան` մեզանում նման հարց չի ծագել, օրենքներով ամեն ինչ կարգավորվում է: Եթե խնդիրը վերաբերում է թմրամոլ ծնողին, կարելի է դատական կարգով նրան զրկել ծնողական իրավունքից, երեխային թողնել բարեկամների մոտ, իսկ թմրամոլ ծնողի շփումը երեխայի հետ իսպառ բացառել: Ուրեմն, եթե գոյություն ունեցող օրենքների դաշտում այդ հարցերը լուծվում են, բոլոր հնարվորությունները կան երեխայի նորմալ զարգացումն ապահովելու համար, ի՞նչ իմաստ կա այն բարձրացնել Սահմանադրության մակարդակի:

-Դուք նաև մեկ այլ պատասխանատու հայտարարություն էլ եք անում, ասելով, թե սահմանադրական բարեփոխումների նախագիծը իրականում քայքայիչ գործողություն է՝ ուղղված Երկրի ու Ազգի դեմ: Պնդում եք, որ այն պարարտ հող է համասեռամոլների ակտիվացման, գեյ շքերթների, նրանց բացեիբաց գործունեության ու քարոզչության համար: Սրա՞ փաստարկը որն է:

-Նախ ասեմ, որ ես ոչինչ չունեմ մարդկանց սեռական կողմնորոշումների դեմ, դա իրենց խնդիրն է, ու ոչ ոք Հայաստանում նմանների տները չի մտնում, նրանց վարագույրները չի բացում: Հիմա դառնամ ձեր հարցին. կարդացեք 29-րդ հոդվածը` խտրականության արգելքի մասին, գրված է` <Խտրականությունը, կախված սեռից, ռասայից, մաշկի գույնից, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումից, գենետիկական հատկանիշներից, լեզվից, կրոնից, աշխարհայացքից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, ազգային փոքրամասնությանը պատկանելությունից, գույքային վիճակից, ծնունդից, հաշմանդամությունից, տարիքից կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներից, արգելվում է>:
Այստեղ կան անհասկանալի ձևակերպումներ: Առաջին, ի՞նչ է նշանակում <այլ հայացքներից>, ի՞նչ հասկանալ <այլ> ասվածի տակ: Երկրորդ, ուշադիր կարդացեք հետևյալ միտքը` <անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներից>, որո՞նք են <այլ հանգամանքները>: Երկրի գլխավոր օրենքում ամեն ինչ պետք է պարզ, հասկանալի ձևակերպվի ու ճշգրիտ շարադրվի` <ո՞վ>-ը: Նման անհասկանալի ձևակերպումներն անթույլատրելի են ու խիստ վտանգավոր:

Մենք շատ լավ գիտենք, թե նման ձևակերպումներն ինչի՞ են հանգեցնում, երբ դրանց հետամուտ է լինում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը: Նրանք պահանջում են, որ միասեռական համոզմունքներով մարդիկ պետք է հավասար սոցիալական իրավունքներ ունենան, օրինակ, մուտք գործեն մանկապարտեզներ և աշխատեն որպես դաստիարակ, նաև դասավանդեն դպրոցներում ու դաստիարակեն մեր երեխաներին: Ես բան չունեմ ասելու, գուցե նրանց մեջ կան բարի, լավ մարդիկ, բայց ես որպես երեխայի ծնող իրավունք ունե՞մ, թե՞ միայն ունեմ պարտականություններ, մինչդեռ մյուսները ունենալով մեծ իրավունքներ շատ դեպքերում իմ կարծիքը հաշվի չեն առնելու:

Հիշո՞ւմ եք Վենետիկի հանձնաժողովի անդամ, Ավստրիայի ներկայացուցիչ Կրիստոֆ Գրաբենվարտերի հայտարարությունը, թե հանկարծ չկարծեք, որ պետք է բացառվեն միասեռական ամուսնությունները, որ 35 հոդվածը չի կարող արգելք լինել միասեռ ամուսնությունների համար: Ի դեպ, Գրաբենվարտերը իրեն իրավունք վերապահեց դա ասել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի անունից և որպես ի գիտություն հայաստանյան իշխանությունների, հայտարարեց` նույնասեռ ամուսնությունները պետք է թույլատրվեն Հայաստանում: Մարդը պարզ ասաց, որ իմանանք, թե ի՞նչ է տեղի ունենալու սահմանադրական բարեփոխումների ընդունումից հետո:

-Բայց 35 հոդվածում հստակ ամրագրվեց, որ ամուսնանալու, ընտանիք կազմելու իրավունք ունեն <կինը և տղամարդը միմյանց հետ> միտքը: Ու համարվեց, որ սրանով Հայաստանում բացառվում է այլասերված ընտանիքի օրինականությունը, քանի որ վերատադրության համար անպայման կին ու տղամարդ պետք է լինին:

-Ես չեմ հասկանում նման պնդում անողներին, նրանք չեն կարդո՞ւմ օտարալեզու մամուլ, ինչո՞ւ են իրենց չիմացությունը պարտադրում մեր հասարակությանը: Համացանցից տեղյակ չե՞ն, որ տարբեր երկրներում վերարտադրության հարցը այսպես է լուծված. այդ մարդիկ արհեստական բեղմնավորման ճանապարհով սուռոգատ մորից ստանում են երեխաներ: Եթե չգիտեն, թող բացեն, կարդան ու իմանան: Իսկ այսօր ԼԳԲՏ համայնքներում նաև խնդիր է դրվում, որ անգամ սուրոգատ մայրերն իրենց պետք չեն, դա լինում է բացարձակ արհեստականորեն` իրենց սերմնահեղուկով ստացված երեխաներ: Գտնում են այնպիսի դոնոր ձվաբջիջ, որը միաժամանակ բեղմնավորում է երկու քրոմոսոմ, որպեսզի միասեռ ամուսիններից ամեն մեկը իր երեխան ստանա: Եթե այս մասին չգիտեն, թող հրապարակային քննարկում կազմակերպեն` կբացատրենք:

Իրավակիրառական պրակտիկան Եվրոպայում տանում է նրան, որ սեռը որպես մարդկային զգացողություն կարող է լինել սոցիալական և մարդը պետք է իր սեռը հայտարարագրի հասուն տարիքում: Այսինքն, երկու տղամարդ կմտնեն զագս ու նրանցից մեկը կասի` ես կինն եմ, ու վերջ: Հետո էլ մեզ կասեն` չխոչընդոտեք նրանց ամուսնությունը, որովհետև ձեր Սահմանադրության մեջ այս ամենը գրել եք, 81-րդ հոդվածով էլ հաստատել, որ հիմնական իրավունքների և ազատությունների վերաբերյալ Սահմանադրությունում ամրագրված դրույթները մեկնաբանելիս պետք է հաշվի առնել միջազգային պրակտիկան: Վերջ, ու մեզ կպատասխանեն` մենք այլ բան չենք անում, ընդամենը պաշտպանում ենք ձեր օրենքի տառն ու ոգին:

-Այդ դեպքում ինչո՞ւ են աղմուկ բաձրացրել ԼԳԲՏ-ների շահերի պաշտպան հկ-ները, թե սահմանադրական նախագծում խտրականության մասին դրույթը չի արտացոլում բոլոր, այդ թվում սեռական փոքրամասնությունների իրավունքները:

-Ախր, այդ մարդիկ շատ կոնկրետ ասում են, որ խտրականության արգելիքի հոդվածի մեջ իրենց ձեռք չի տալիս այդ անհասկանալի ձևակերպումը` ՙանձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներ՚ բառերը, իրենք ուզում են, որ նախագծում կոնկրետ գրվի իրենց անունը: Ասում են` ինչի՞ եք պոչ պտտեցնում, ՙայլ հանգամանքները՚ ի՞նչ են, գրե’ք ԼԳԲՏ ու վերջ, այդ գաղտագողի մառախլապատ ձևակերպումներն իրենց չեն գոհացնում: Սա է նրանց ուզածը:
ԼԳԲՏ-ները գիտեն, որ այս Սահմանադրությամբ իրենց շահերը պաշտպանված են ու չեն ուզում, որ նման օրենքում բացահայտ գրված չլինի իրենց մասին: Սա է նրանց աղմուկի պատճառը:

–<Այո>-ի կողմնակիցները հավատացած են, որ նման վտանգներ մեզ չեն սպառնում, քանի որ մեր հասարակությունը մերժում է նման երևույթները, իր մտածելակերպով կարող է դիմակայել մարտահրավերներին, հետևաբար անհանգստանալու բան չկա: Այսինքն` հույսներս դնենք մեր դիմադրողականության վրա:

– Դա ուտոպիա է, մարդիկ սեփական պատկերացումների դաշտում են ուզում բոլոր հարցերը լուծված տեսնել: Բայց չէ՞, որ վտանգն ակհայտ է: Սա ես համարում եմ փափուկ բարձ, որ դնում են մեր գլխի տակ: Թող բերեն հակափաստարկներ, թե ինչո՞ւ դա չպետք է մեզ մոտ հնարավոր լինի: Չերչիլի խոսքը հիշեցի, ասում էր` անգլիական դատարանը որևէ հոմոսեքսուալի չի կարող դատել, որովհետև անգլիական դատարանի երդվյալ ատենակալների 50 տոկոսը համարում են, որ այդպիսի բան բնության մեջ չի կարող լինել: Բայց, չէ՞ որ մյուս 50 տոկոսն ամեն օր զբաղվում էր դրանով:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել Politics, Իրավական փաստաթղթեր, Լրահոս, Հասարակություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն