Գլխավոր » TOP, Ադրբեջան, Իրավական փաստաթղթեր, ԼՂ Հանրապետություն, Լրահոս, Հարցազրույցներ, Տարածաշրջան, Քաղաքականություն

ԵԽ ԽՎ-ում պետք է հնչեցնել, որ հակահայկական բանաձևերի ընդունմամբ կխրախուսվի ցեղասպանությունը

Հունվար 13, 2016թ. 14:52
Լևոն Շիրինյան

Հունվարի 26-¬ին ԵԽ ԽՎ¬-ում կքննարկվի երկու զեկույց, որոնք ունեն ընդգծված հակահայկական բովանդակություն: Դրանք են՝ բրիտանացի խորհրդարանական Ռոբերտ Ուոլթերի` ՙԲռնության աճը Լեռնային Ղարաբաղում և Ադրբեջանի մյուս օկուպացված տարածքներում՚ և Բոսնիայի ու Հերցեգովինայի ներկայացուցիչ Միլիցա Մարկովիչի` ՙԱդրբեջանի սահմանամերձ բնակավայրերի բնակիչները կանխամտածված կերպով զրկվում են ջրից՚ զեկույցները:

Թեմայի շուրջ զրուցեցինք քաղաքագետ ԼԵՎՈՆ ՇԻՐԻՆՅԱՆԻ հետ:

2015 թ. ԵԽ ԽՎ վեհաժողովի աշնանային նստաշրջանում հայկական պատվիրակները, իրենց հավաստմամբ, արել են հնարավորը չեզոքացնելու հակահայկական բանաձեւերը։ Չստացվեց: Առջևում ձմեռային նստաշրջանն է, ի՞նչ եք կարծում, մերոնց կհաջողվի քաղաքական, դիվանագիտական խողովակներով հասնել նրան, որ դրանք չընդգրկվեն նիստերի օրակարգ:

-Նախ, երբ ասվում է, թե մեր պատվիրակներն ամեն ինչ արեցին, ջանքեր գործադրեցին, ես դրան այդքան էլ չեմ հավատում, վստահ չեմ, որ այդպես է: Թե ի՞նչ ջանքեր են գործադրվել, գոնե ինձ համար հասկանալի չէ, որովհետև մեր պատվիրակների բացատրություններն արդեն իսկ անընդունելի են: Ամեն անգամ հայտարարում են, թե ադրբեջանցիները խավիարային դիվանագիտությամբ կաշառել են Եվրոպային: Նման անհիմն խոսակցությունները պետք է հանել շրջանառությունից: Հիմա էլ տարածում են, թե ԵԽ ԽՎ նախագահի պաշտոնը երկու տարով ստանձող ԵԺԿ ղեկավար Պ. Ագրամունտը Ադրբեջանի լոբբիստներից մեկն է։ Այդ կերպ մյուս պարտություններն են ուզում մեղմել, արդարացնել: Ինչպե՞ս կարող են ԵԽ ԽՎ պատվիրակները, որ տարբեր երկրներ են ներկայացնում, կատարել մեկ մարդու կամքը, թեկուզ այդ մարդը կառույցի նախագահն է: Նման լուր տարածելը նշանակում է քաղաքական մշակույթի չիմացություն, այդպիսի մտածողությամբ էլ գնում են Եվրոպայում աշխատելո՞ւ:

Հիմա ևս մտավախություն ունեն, որ հակահայկական երկու բանաձևերը կարող են մտնել օրակարգ, դրա համար նորից սկսել են շրջանառել խավիարի թեման: Ստացվում է եվրոպացիները այնքան որկրամոլ են, որ խավիարի ներգործությունից շշմել են: Այն էլ անգլիացիները, այսինքն` լորդերը սպասում են, թե ադրբեջանցիրները իրենց քանի՞ կիլոգրամ խավիրա են տալու: Դուք սրան հավատում ե՞ք, կներեք, ես դա աբսուրդ եմ համարում:

-Բայց ԵԽ ԽՎ-ում ընդունված վերջին երկու բանաձևերի հեղինակաների վարքագծին հետևելով էլ ակնհայտ է դառնում միտումը. Սարսանգի ջրամաբարի մասին զեկույց ներկայացրած Մարկովիչն այդ ջրամբարի գտնվելու վայրն այդպես էլ չիմացավ, որովհետև չբարեհաճեց գոնե այցելել ԼՂՀ, բայց իրեն թույլ տվեց վերնագրում շեշտել, թե ադրբեջանցիները կանխամտածված զրկված են ջրից: Իսկ Ուոլթերի զեկույցը կասկածի տեղ անգամ չի թողնում, որ գրված է Բաքվում:

-Հասկանալի է, բայց գործը, օրինակ, չէր հասնի Սարսանգին, եթե մինչ այդ մենք խոսեինք Մինգեչաուրի ջրամաբարի մասին: Ասելիքս հետևյալն է, որպեսզի նման բանաձևեր իհայտ չգային, հայկական կողմը պետք է լիներ նախաձեռնող: Միջազգային կառույցում աշխատող հայ պատվիրակները, նաև մեր Արտաքին գերատեսչությունը ոչ թե պետք է սպասի, որ մեկը մեր վրա շառ անի, մեզ հայհոյի, մեր աչքը հանի ու դրանից հետո միայն պատասխանի, այլ պետք է նախապես իրականացնի կանխարգելիչ քայլեր, նախաձեռնողական դիվանագիտություն, լինի համարձակ: Հիմա այդ աշխատանքը կա՞, թե՞ չկա` սա է հարցը:

-Մեկ անգամ չէ, որ հայ պատվիրակները հայտարարել են` ԵԽ ԽՎ-ն վերածվել է Միլի մեջլիսի, որ թուրք-ադրբեջանական տանդեմի գործունեության արդյունքում այդ կառույցում աշխատելը դարձել է դժվարին գործ:

-Լավ, եթե այդպես է, ուրեմն թող պատվիրակներից որևէ մեկը կամավոր, անկեղծորեն վեր կենա ու հայտարարի, որ ինքն անզոր է նման պայմաններում կատարել այդ դժվարին աշխատանք: Դա կլինի ազնիվ քայլ, բայց որևէ մեկը նման բան չի անում:
Եթե ոչ պրոֆեսիոնալ մարդը հայտնվում է խորհրդարանում, հետո էլ հասնում մինչև Եվրոպա, նա ինչպե՞ս կարող է դիվանագիտական, քաղաքական լուրջ հարցեր այնտեղ լուծել: Դրա համար պետք է հասկանալ, թե ովքե՞ր են ուղարկվում միջազգային կառույցներ, ո՞ւմ ենք վստահում Հայաստան երկրի շահերի պաշտպանությունը, գնացողներն ի՞նչ կրթություն, գիտելիքներ ունեն, լեզուներ գիտե՞ն, դիվանագիտությունից, քաղաքագիտությունից հասկանո՞ւմ են, թե՞ ինչ-որ մեկի բարեկամներն են:
Բայց, եթե անգամ ընդունենք, որ ադրբեջանացիները կարողացել են խավիարով կերակրել եվրոպացիրներին, կարողացել են կաշառվել, եթե գործն իրոք դրան է հասել, ուրեմն թող մերոնք էլ կաշառեին ու թույլ չտան, որ նման բանաձևեր դրվեն սեղանին:

-Հետաքրքիր է, իսկ ինչո՞վ կաշառեն:

-Արթիկտուֆով, կամ էլ ոսկով, ի՞նչ է, քիչ ունե՞նք, սրանք ավելի մեծ արժեք ունեն, քան խավիարը:

-Առաջարկում եք, խոտորնակին` խոտորնակ:

-Իհարկե: Թող հատուկ գումարներ առանձնացվեն կաշառքի համար, թող հայ պատվիրակներն հնարավորն անեն, բայց չգան ու հայտարարեն մի բանի մասին, ինչը չեն կարող ապացուցել, ուրեմն ինչո՞ւ անընդհատ կրկնել նույնը ու ամեն անգամ ձախողվել: Ես այստեղից մեկ այլ հետևության եմ հանգում, որ հայկական պատվիրակությունն իր կատարած աշխատանքի իրական որակը, ծավալը քողարկելու նպատակով է մտացածին պատճառաբանություններ բերում: Նրանց խոսքով ստացվում է, թե ամբողջ աշխարհն անհամաբեր սպասում է, թե ադրբեջանցիրներն իրենց ե՞րբ կկաշառեն խավիարով: Սա աբսուրդ է:
Ուրեմն պետք է ազնվորեն արձանագրենք, որ նման բանաձևերի ի հայտ գալը հետևանք է անցած տարիների, ամիսների ոչ լիարժեք աշխատանքի: Սա ես համարում եմ մեր արտաքին քաղաքականության մեջ ոգու, նախաձեռնողականության բացակայության հետևանք: Չնայած մենք տեղյակ չենք, թե կուլիսներից այն կողմ ի՞նչ գործընթացներ են տեղի ունենում, ի՞նչ գաղտնիքներ կան, բայց նաև չենք կարող չասել, որ պետական այդ կարևոր գործը եռանդով, նվիրումով, ջերմեռանդությամբ է կատարվում, քանի որ այդ ոգին չենք զգում:

Իսկ հայ պատվիրակները, ՀՀ արտաքին գերատեսչությունը պետք է այս կերպ աշխատի. ժետք է պետություններին դասակարգեն ըստ իրենց շահերի, ըստ իրենց քաղաքակրթական ու մշակութային կողմնորոշումների, ինչպես նաև ձեռքի տակ ունենան ԵԽ ԽՎ պատգամավորների բնութագրականը: Պետք է հիշել, անհատ պատգամավորները չեն կարող պաշտպանել այնպիսի շահեր, որոնք դեմ են իրենց պետությունների շահերին: Սա հաշվի առնելով էլ պետք է աշխատել թե’ անհատապես, թե’ պետությունների հետ: Սա իհարկե, շատ դժվարին աշխատանք է, բայց միայն այդ դեպքում պատկերը պարզ ու հասկանալի կդառնա:

Եվրոպայում 1900-ականներից սկսած ակտիվ աշխատում է հայկական լոբբին, Միքայել Վարանդյանը ՀՅԴ բյուրոյի ներկայացուցիչն էր Եվրոպայում, 1907թ-ից Սոցինտերնի անդամ երկիր ենք եղել, երբ Ադրբեջան պետություն գոյություն չուներ, երբ թուրքերը վարկաբեկված էին ամբողջ աշխարհով մեկ: Եվրոպան շատ լավ է ճանաչում հայությանը, շատ անգամ մարդկայնորեն համակիրում է Հայաստանին: Սա մեծ առավելություն է, արժեքավոր ժառանգություն, որ մենք ունենք ի տարբերություն Ադրբեջանի: Այդ ինչպե՞ս եղավ, որ Ադրբեջանն իր խավիարով աշխարհը գրավեց, իսկ մենք չենք կարողանում օգտագործել մեր առավելությունը:

Դուք, փաստորեն, մեղադրում եք հայկական պատվիրակությանը և հակահայկական բանաձևերի իհայտ գալը համարում ոչ արդյունավետ աշխատանքի արդյունք: Նշանակում է` բացառո՞ւմ եք աշխարհաքաղաքական շահերը:

– Իհարկե` ոչ: Եվրոպան իր շահերն ունի, այնպես չէ, որ եվրոպացիները խելագավում են մեզ համար ու պետք է քվեարկեն միայն Հայաստանի օգտին: Բայց խնդիրն այն է, որ մեր կողմից չկա անհրաժեշտ նախաձեռնողականություն: Այդ ե՞րբ ենք տեսնել անձնուրաց դիվանագիտական աշխատանք, որ համոզմունքով ասենք` այո, ոչ հայանպաստ բանաձևերի ընդունումը աշխարհաքաղաքական շահի հետևանք է: ՙԿով կթելիս՚ էլ աշխարհաքաղաքական շահ են որոնում, որպեսզի ծածկեն իրենց անկարողությունը: Մեր պատվիրակները ե՞րբ են ապացուցել, որ չնայած իրենց եռանդուն աշխատանքին, աշխարհաքաղաքական շահերը խոչընդոտեցին, ի՞նչ են արել, որ հավատանք, թե ձախողումները զուտ շահերի հետևանք են: Քանի որ նման բան չի եղել, նրանց պատճառաբանություններն անհեթեթ են հնչում:

Եվ ես հիմա ձեր թերթի միջոցով կարևոր հարցեր եմ ուղղում ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարին, ինչո՞ւ է անընդհատ մի իրավիճակ առաջանում, երբ հայկական կողմը հատնվում է բացատրողի դերում, Ադրբեջանից գիշեր ցերեկ տեղեկատվություն են տարածում, թե հայերը օկուպացրել են իրենց տարածքները, իսկ մենք հստակ բացատրում ե՞նք եվրոպացին, թե հայերն ի՞նչ են ուզում, ի՞նչ գործ ունեն Արցախում, ուզում եմ հարց տալ`ինչո՞ւ ենք այսօր մենք կրկին տագնապած, արդյոք, պատճառը համակարգված աշխատանքի բացակայությունը չէ՞:
Այս տարի` Հայոց Ցեղասպանության 100 ամյակին ամբողջ աշխարհը ցավակցեց հայ ժողովրդին, ամբողջ աշխարհի ուշադրության կենտրոնում Հայաստանն էր, ո՞նց եղավ, որ դա մեզ հաջողվեց: Պատասխանը շատ պարզ է, կատարվեց բարձր, պրոֆեսիոնալ աշխատանք ու մեր ձայնը աշխարհում լսելի դարձավ:

-Ի՞նչ պետք է անի հայկական պատվիրակությունը, եթե սպասվող ԵԽ ԽՎ նստաշրջանում ողջամտությունը տեղի տա ու ընդունվեն հակահայկական բանաձևերը. բոյկոտի՞, դիմադրությո՞ւն ցույց տա, որպեսզի ԵԽ ԽՎ-ում հասկանան` նման աշխատաոճը մերժելի է:

-Բայկոտն այդ պահին իրականացվող ակցիա է ու կարելի է անել: Բայց պետք է հետևյալ կարևոր հայտարարությունը հնչի այդ կառույցում. եթե Եվրոպան մի կողմից ճանաչում է Հայոց ցեղասպանությունը, ապա մյուս կողմից նման քայլով խրախուսում է պանթյուրքիստական պետությանը, նպաստում է, որ Ադրբեջանը ցեղասպանություն իրականացնի արցախահայության նկատմամբ:
Մեր քայլերը պետք է մշակել ու կռիվ տալ ամեն տեղ, ամենուր պաշտպանել մեր ազգային շահը, որտեղ հարկ է` մեր ներուժով, որտեղ հարկ է` մեր բազկի ուժով: Հայ զինվորն իր կյանքն է տալիս հանուն հայրենիքի, մեր դիվանագետներն ու քաղաքական գործիչներն էլ պարտավոր են երկրին ծառայել իրենց իմացությամբ, խորագիտությամբ, նվիրումով: Միայն այդ դեպքում կկարողանանք հաջողել:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել TOP, Ադրբեջան, Իրավական փաստաթղթեր, ԼՂ Հանրապետություն, Լրահոս, Հարցազրույցներ, Տարածաշրջան, Քաղաքականություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն