Գլխավոր » Արևմտյան Հայաստան, Թուրքիա, Իրավական փաստաթղթեր, Լրահոս, Հայ-թուրքական հարաբերություններ, Տարածաշրջան, Ցեղասպանություն

ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅՈՒԹԵԱՆ ԱԶԳԱՅԻՆ 4-ՐԴ ՀԱՄԱԳՈՒՄԱՐ ՅՈՒՇԱԳԻՐ ՈՒՂՂՈՒԱԾ ԹՈՒՐՔԻՈՅ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԻՆ

Ապրիլ 3, 2015թ. 23:20

Մենք՝ Արեւմտահայոց հայրենակցական միութիւններու, Սփիւռքի հայութեան զանազան համայնքներու պատուիրակներս, ի ներկայութեան քաղաքական կուսակցութիւններու դիտորդներու, որպէս յետնորդները Օսմանեան կայսրութեան հայ քաղաքացիներու, մասնակցած ենք Արեւմտահայոց Ազգային4-րդ Համագումարին, որ տեղի ունեցաւ Փարիզի մէջ, 2015 թուականի Մարտ 28-ին և 29-ին։

Արեւմտահայոց 4-րդ Համագումարը քննարկեց քաղաքակրթական մեծ աղէտին պատմական, քաղաքական և այլ իրաւական խնդիրներն ու հարցերը, որոնցմէ կը տառապինք մենք մինչեւ օրս՝ որպէս հետեւանք մեր պատմական բազմահազարամեայ բնօրրան հայրենիքի կորստեան։

Հիմնուելով 4-րդ Համագումարի եզրակացութիւններուն վրայ` այսու կը յայտարարենք.
Օսմանեան կայսրութեան մէջ 1908 թուականին Իթթիհատ վէ Թերաքքը (Երիտթուրք) կուսակցութեան իշխանութեան գալու որպէս արդիւնք` յատուկ քաղաքանութիւն մը որդեգրուեցաւ կայսրութեան տարածքին վրայ ապրող բազմազգ ու բազմակրօն բնակչութիւնը պարբերաբար վերափոխելով վերածելու միատարր ու միակրօն հասարակութեան մը ուղղութեամբ։ Այս քաղաքականութիւնը, ի թիւս այլոց, բաղկացած էր կայսրութեան մէջ ապրող հայերու հանդէպ կանխամտածուած գործողութիւններէ, ինչպէս ջարդեր, բռնագաղթներ, բռնաձուլումներ, մշակութային հարուստ ժառանգութեան ոչնչացում՝ փորձելով ջնջել պատմական յիշողութիւնը։ Միեւնոյն քաղաքականութիւնը հետապնդուած է նաեւ Թուրքիոյ Հանրապետութեան Քեմալական կառավարութեան կողմէ։ 4-րդ Համագումարը նշեց նաեւթէ Թուրքիոյ Հանրապետութիւնը, նոյնիսկ 1950-ական թուականներուն, որեւէ ուղղիչ գործունէութիւն չէ ձեռնարկած յետս կոչելու համար Օսմանեան կայսրութեան հայ բնակչութեան հանդէպ կիրարկուած քանդումներու, բռնի աքսորներու, հայապատկան սեփական թէ հանրային կալուածներու բռնազաւթման առընչութեամբ առնուած որոշումները։

Հիմնուելով վերոյիշեալ փաստերու վրայ, մենք այսու կը պահանջենք Թուրքիոյ Հանրապետութենէն գործելու այնպէս մը, որ իրականացուին մեր արդար և օրինական ձգտումները։
Առ այդ մենք կը պահանջենք.

1. Ճանչնալ ներկայութիւնը Արեւմտահայոց Ազգային Համագումարին որպէս օրինական կողմ Թուրքիոյ մէջ և իր ներկայացուցիչներու հետ մտնել ուղղակի և կառուցողական երկխօսութեան մէջ, ինչպէս նաեւ առանց յապաղելու ստեղծել միացեալ մարմին մը, որպէսզի կառավարէ, համակարգէ և ի կատար ածէ մեր ձգտումներն ու մարտահրաւէրները։

2. Որդեգրել Թուրքիոյ Հանրապետութեան մէջ շարք մը հետագայ բարեփոխումներ՝ ստեղծելու համար վստահելի ու կենսունակ միջավայր մը ամբողջ երկրին մէջ, որպէսզի ըլլայ ապահով, արդար և ներդաշնակ գոյակցութիւն մը Թուրքիոյ մէջ ապրող բոլոր ժողովուրդներու համար, ներառեալ նաեւ Թուրքիոյ մէջ թէ դուրսը ապրող հայերու համարայնպիսի պայմաններ, որոնց շնորհիւ կարենան օրէնքովու բարոյականութեան ընդունուած սկզբունքներովազատօրէն կրել հայ անունը, յայտարարել իրենց ազգային ծագումը և Օսմանեան կայսրութեան հայ հպատակներու կամ քաղաքացիներու ժառանգորդները ըլլալու փաստը։

3. Մեր յաւիտենական և անվիճելի իրաւունքն է որպէս ազգային գոյացութիւն իրականացնելու հայրենիք վերադարձի մեր կամքը։

4. Թուրքիան պէտք է բանայ իր սահմանները Հայաստանի Հանրապետութեան հետ առանց որեւէ նախապայմաններու և նախաձեռնէ շարք մը քայլեր՝ հաստատելու համար միջպետական վստահութիւն և բարեկամական յարաբերութիւններ Հայաստանի պետութեան իշխանութիւններու և բնակչութեան հետ, որոնց մէջ կը գտնուին հազարաւոր հայեր, որոնք յետնորդներն են Արեւմտահայութեան։

5. Թուրքիան անսահմանափակ իրաւունք պէտք է տայ մատչելու պետական այն վաւերագրերուն, որոնք անհրաժեշտ են արեւմտահայութեան իրաւունքներու հաստատման համար՝ ներառեալ բոլոր կալուածային և քաղաքացիական վիճակի վերաբերեալվաւերագրերուն՝ ի յաւելումն այն բոլոր տեղեկութիւններուն, որոնք կ՚առընչուին մեր բարոյական և նիւթական (դրամական և ոչ-դրամական) վնասներուն, ինչպէս նաեւ համապատասխան կորուստներուն հետ։

6. Վերադարձնել և վերականգնել համայնքային բոլոր կալուածները, ներառեալ եկեղեցիները, դպրոցները նիւթական և ոչ-նիւթական մշակութային ժառանգութիւնները։

7. Առանց պայմաններու չեղեալ համարել այն բոլոր օրէնքները և իրաւական վճիռները, որոնք կը վերաբերին հայերու տեղահանութեան, տարագրման, այսպէս կոչուած «լքեալ գոյքերու» լուծարման ու սեփականազրկման, և ատոնցմէ բխած բոլոր օրէնքներու և որոշումներու, որոնցթիրախըեղած են հայերը։

8. Որդեգրել իրաւական միջոցներ կատարելու համար հետագայ հատուցումներ ամէն տեսակի անհատական թէ հաւաքական վնասներու, որոնցմէ տառապած են Արեւմտահայ մեր նախնիները։
Վերը նշուած միջոցառումներուն որդեգրումը կը նպաստէ Թուրքիոյ Հանրապետութեան ամբողջ տարածքին ապրող տարբեր ազգային խումբերու միջեւ փոխհասկացողութեան հաստատման։ Իր հերթին՝ այդ որդեգրումը կ՚երաշխաւորէ իրականացումը Թուրքիոյ և տարածաշրջանին մէջ ապրող բոլոր ժողովուրդներու խաղաղ, արդար, տնտեսական աճի, ինչպէս նաեւ ընկերային զարգացման ձգտումները։

Արեւմտահայութեան 4-րդ Համագումարը կը գտնէ որ Թուրքիոյ Հանրապետութիւնը և իր տարածքին ապրող ժողովուրդները իրենց դժուարին անցումով՝ բացարձակ ազգայնականութենէ դէպի ազատական, փոքրամասնութեանց իրաւունքներու հանդէպ ժողովրդավարական արժէքներու յարգալից վերաբերման, որպէս առաջնահերթ, տինամիք և կառուցողական քաղաքականութիւն, անյապաղ կերպով պէտք է զարգացնեն կառուցողական քաղաքանութիւն մը Արեւմտահայութեան հետ՝ շինիչ երկխօսութեան մէջ մտնելով Արեմտահայ Համագումարին հետ։
Ճանաչման արժանանալու մեր ձգտումները, վերադարձի, փոխհատուցման և ազատ զգալու իրաւունքը՝ որպէս յետնորդները Օսմանեան կայսրութեան տարածքին ապրած հայերու, հիմնուած են իրատես, արդար և, այդ բոլորէն վեր՝ իրաւական նկատառումներու վրայ, որոնց հանդէպ Արեւմտահայութիւնը կը մնայ անզիջող։
Այսպիսով Արեւմտահայերը, արժեւորելով երրորդ երկիրներու ներգրաւուածութեան կարեւորութիւնը Հայկական Հարցի լուծման մէջ, իրենց օրակարգին վրայ առաջնահերթութիւնը կու տան մէկ կողմէ Թուրքիոյ Հանրապետութեան (որ միջազգային հանրութեան կողմէ ընդունուած է որպէս շարունակողը Օսմանեան կայսրութեան) և միւս կողմէ Թուրքիոյ մէջ ապրող հայազգի քաղաքացիներուն ինչպէս նաեւ Օսմանեան կայսրութեան տարածքին ապրած հայերու ժառանգորդներու միջեւ ուղղակի երկխօսութեան հաստատման։ Մենք վստահ ենք որ միայն ուղիղ և անկեղծ երկխօսութեամբ կրնանք կոտրել մեր յարաբերութեանց մէջ առկայ սառոյցը և հնարաւորութիւ ստեղծել լուծելու գոյութիւն ունեցող խնդիրները։

Փարիզ, 29 Մարտ 2015

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել Արևմտյան Հայաստան, Թուրքիա, Իրավական փաստաթղթեր, Լրահոս, Հայ-թուրքական հարաբերություններ, Տարածաշրջան, Ցեղասպանություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն