Գլխավոր » TOP, Լրահոս, Ռուսաստան, Վերլուծական, Տարածաշրջան, Քաղաքականություն

Երեւանը գտնվում է կամրջող կարգավիճակ ստանձնելու շեմին

Հոկտեմբեր 6, 2017թ. 20:51
Շահան Գանտահարյան

ԵԼՔ խմբակցության նախաձեռնությունը` խորհրդարանում քննարկելու Հայաստանի Հանրապետության` ԵՏՄ-ից դուրս գալու առաջարկի ճակատագիրը, կանխորոշված էր: Պարզ էր, որ խորհրդարանական մեծամասնությունը համաձայն չպիտի լիներ այս քայլին, հիմնականում ռազմավարական կտրուկ շրջադարձ կատարելու պատճառների եւ հետեւանքների ուսումնասիրության, ինչպես նաեւ հակառակը հիմնավորող փաստարկների դեմ հակափաստարկների բացակայության պատճառով:

Բնականաբար, առաջարկի քննարկման եւ եզրակացության կանխորոշվածության մասին իրազեկ էր նաեւ ԵԼՔ-ը: Խնդիրը սակայն ոչ թե հարցի եզրակացությունն էր, որքան հարցի քննարկումը:

Պարզ է, որ ՀՀ-ում կան, գոյություն ունեն հակառուսական տրամադրություններ ժողովրդային եւ անշուշտ քաղաքական որոշ շրջանակների մոտ: Կան նաեւ որոշ իրադարձություններ, որոնք նպաստում են «ապագաղութայնացման» համար խմորվող գործընթացների զարգացմանը: «Գույք պարտքի դիմացից» սկսած մինչեւ ռազմական եւ ընդհանրապես ռազմավարական ոլորտներում կախյալության երեւույթը, անցնելով ԵՏՄ-ից ու ՀԱՊԿ-ից, հաշվելով նաեւ ՀԱՊԿ-ի անդամ պետությունների երբեմն ոչ գործընկերային պահվածքները Երեւանի նկատմամբ` օգտագործվում են իբրեւ տարբեր փաստեր հակառուսական մթնոլորտի ձեւավորման եւ նման միջպետական համաձայնագրերց արագ դուրս գալու քաղաքական նախաձեռնություններ առնելու համար:

Գործընթացային խմորումները բնականաբար աննկատ չեն անցնում Արեւմուտքի կողմից, որը մերթ լուռ, մերթ անուղղակի, երբեմն էլ ուղղակի քաջալերողի դերով հայտնվում է՝ ամեն պատեհ առիթ քաղաքականորեն օգտագործելու պահվածքով:

Սակայն, հիմա, երբ թե՛ Երեւանը եւ թե՛ Բրյուսելը, անուղղակիորեն նաեւ Մոսկվան թվում է, թե որդեգրել են «Եւ՛, եւ»-ի՛ կամ «Թե՛, Թե՛»-ի տեսությունն ու դրա գործնականացումը, «Կամ, կամ»-ով առաջնորդվելու խնդիր է առաջադրվում խորհրդարանում:

Երեւանի որդեգրած «Թե՛, թե՛»-ն վերաբերում է նաեւ մյուս կողմերին։ Նոյեմբերին ստորագրվելիք համաձայնագրի մեկնարկով թե՛ ԵՄ-ը եւ թե՛ ԵՏՄ-ն ընդունած կլինեն Երեւանի եզակի դերակատարությունը երկու միջազգային կազմակերպություններում կապող օղակ հանդիսանալու փաստով: Փաստորեն այս պահի դրությամբ (ավելի ճիշտ` նոյեմբերի պահի դրությամբ) ՀՀ-ը կդառնա միակ երկիրը, որ ԵՏՄ-ի անդամ լինելով խորը եւ համապարփակ համաձայնագրով համագործակցություն կնվիրականացնի ԵՄ-ի հետ:

Եւ եթե պարզ էր, որ կամրջող օղակի Երեւանի այս կարգավիճակը կբխի նաեւ Բրյուսելի շահերից, հետզհետե հստականում է նաեւ, որ առնվազն չի հակասում նաեւ Մոսկվայի շահերին: Կարելի է առարկել անշուշտ, որ առեւտրական եւ ընդհանրապես տնտեսական բաղադրիչի փոքրացումը այս համաձայնագրում ճանապարհ է հարթում նաեւ, որ Մոսկվան չարգելակի Երեւանի եւ Բրյուսելի ընտրած այս ուղիների ընթացքը: Այսուհանդերձ պարզ է, որ նման համաձայնագրերը, ըստ էության, քաղաքական բնույթ ունեն, ինչը որ առաջնահերթ նշանակություն ունի այս դեպքում եւս:

Երեւանի այս նոր կարգավիճակով անհանգիստ են բնականաբար թե՛ Անկարան եւ թե՛ Բաքուն: Երկուսն էլ այսօր եւրոպական կառույցների հետ իրենց համագործակցության ձեւաչափերը կորցնելու իրավիճակում են: Անհավանական չեն այն բոլոր վերլուծումները, որոնք Բաքվին վերապահել են դերակատարություն Արցախի հարցի նշման անհրաժեշտությունը պահանջելով փորձել խանգարել նոյեմբերին նախաստորագրությունից ստորագրություն կայանալիք իրադարձությունը:

Թե՛ էրդողանական բռնապետակարգը եւ թե՛ տնտեսաքաղաքական սկանդալներով հարուստ թղթածրար ունեցող ալիեւյան վարչակարգը այսօր ԵՄ-ի նկատմամբ բարենպաստ հարաբերությունների իրավիճակում չեն։

Նոյեմբերը հեռու չէ. իսկ մինչեւ նոյեմբեր, քաղաքական իրադրությունների ներկա կացությունը կտրուկ շրջադարձեր արձանագրելու նախադրյալներ չի պարզում: Երեւանը իրողապես կամրջողի կարգավիճակ ունենալու շեմին է:

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐՅԱՆ «Ազդակ» թերթի գլխավոր խմբագիր

 

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել TOP, Լրահոս, Ռուսաստան, Վերլուծական, Տարածաշրջան, Քաղաքականություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն