Գլխավոր » Politics, Լրահոս, Հասարակություն, Հարցազրույցներ, Քաղաքականություն

“Միասնություն”-ը կլինի այն առանցքը, որի շուրջ կհամախմբվեն շատերը

Նոյեմբեր 25, 2016թ. 09:00
1

“Հայոց Աշխարհ”-ի հարցազրույցը “Միասնություն” շարժման խորհրդի անդամ, քաղաքագետ ԽԱՉԻԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆԻ հետ

Վազգեն Սարգսյանի և Կարեն Դեմիրճյանի գլխավորությամբ ստեղծված “Միասնություն” դաշինքից հետո, առ այսօր նույն անվամբ որևէ հասարակական, քաղաքական ուժ դաշտ չէր իջել, թերևս պատճառը մեծ պատասխանատվությունն է: Ինչո՞ւ որոշեցիք ձեր շարժումն անվանել “Միասնություն”, պատահականություն է՞, թե՞ նպատակ:
-Մեր ավագ ընկերները` սպարապետ Վազգեն Սարգսյանը, երջանկահիշատակ Կարեն Դեմիրճյանը նախաձեռնեցին Հայաստանի նորանկախ պատմության մեջ նախադեպը չունեցող դաշինք: Առաջին անգամ իշխանությունն ու ընդդիմությունը լայն կոալիցիա ձևավորեցին` կոնսոլիդացնելով ողջ հասարակական, քաղաքական դաշտը: Սպասելիքները մեծ էին: Սակայն այդ հզոր ընթացքն ընդհատվեց ողբերգությամբ:
Անվան ընտրությունը պատահականություն չէ, այն մեզ համար մեծ պատասխանատվություն է, գիտակցում ենք, որ այդ անվան կրողն ենք:
Ավելին` համոզված ենք, որ մեր սերունդը ևս նման քայլ պետք է անի, եթե մեր նախորդների մոտ ստացվեց այդ համախմբումը, ինչո՞ւ նոր սերունդը նույնպիսի համարձակություն չպետք է ցուցաբերի և չխոսի ազգային միասնության, համաձայնության մասին: Այնպես որ, նորաստեղծ “Միասնություն” համազգային շարժումը մեր սերնդի շարժումն է: Մեր 25-ամյա անկախության ընթացքը հուշում է, որ երկիրն առաջ տանելու, ապագայի տեսլականներն ավելի հստակ ուրվագծելու համար այսօր տարբեր ոլորտներում մեզ հարկավոր են թարմ գաղափարներ, նոր մոտեցումներ: Ահա թե ինչու մենք նախաձեռնեցինք ՙՄիասնություն՚ շարժումը: Եվ այսօր մենք ասում ենք` մեր կողքին ենք տեսնում այն երիտասարդներին, որոնք հայրենասեր են, նվիրված ու պատրաստ են 24 ժամ աշխատել սեփական երկիրն այս վիճակից դուրս բերելու համար:
-Այսինքն` <<Միասնություն>>-ը դաշտ է իջել քաղաքական սերնդափոխություն իրականացնելու համար, ինչի մասին գրեթե բոլորն են խոսում, բայց սայլն առանձնապես առաջ չի շարժվում` որակական տեղաշարժ չկա:
-Այո, մեր հիմնական գաղափարներից մեկը քաղաքական առողջ, որակական սերնդափոխությունն է: Ի դեպ, խոսքս ոչ այնքան տարիքային, որքան արժեքային, գաղափարական սերնդափոխության մասին է: Նոր մարդիկ պետք է գան իշխանության: Հիշենք, որ այսօրվա քաղաքական էլիտան դարձյալ շարժման ծնունդ է` ազգային- ազատագրական, համազգային հզոր շարժման ծնունդ: Երիտասարդներս նրանց ասում ենք` շնորհակալություն, իսկ այսօր եկել է էստաֆետը մեզ հանձնելու ժամանակը: Եվ մենք հիմա այդ թիմի ձևավորման փուլում ենք, վստահ եմ, որ մեր թիմը կառանձնանա իր գաղափարական որակներով: Նույն կերպ մտածող մարդիկ պետք է կողք-կողքի կանգնեն ու ձեռք-ձեռքի տված երկիրն առաջ տանեն:
-Ինչո՞ւ որոշեցիք շարժում ստեղծել և ոչ թե կուսակցություն. գուցե պատճառն այն է, որ կուսակցությունները՝ հին ու նոր, հիմնականում հեղինակազրկվա՞ծ են, և չունե՞ն հանրային վստահություն:
-Հայաստանում քաղաքական դաշտն առողջացման կարիք ունի, չնայած կուսակցությունների թիվը հասնում է մոտ 80-ի, բայց նրանց գերակշիռ մասը չունեն հստակ ուղեգիծ, չունեն գաղափարախոսական կողմնորոշումներ ու առաջնորդվելով չափից դուրս պրագմատիզմով` փոշիացրել են ողջ քաղաքական դաշտը: Այս իրավիճակում ներկայանալ հերթական կուսակցությամբ, այո, կնշանակեր ի սկզբանե լինել դատապարտված: Մենք չէինք կարող այդ ճանապարհով գնալ: Բացի այդ, մեզ համար շատ կարևոր է, որ Հայաստանում ծավալվեն առողջ քննարկումներ, ընթանա առողջ գործընթաց, իսկ կուսակցական ձևաչափը մարդուն կաշկանդում է, դնում կաղապարների մեջ: Կուսակցական ֆոմատը կսահմանափակեր մեր հնարավորությունները հենց միայն նրանով, որ մարդիկ այստեղ կտեսնեին կուսակցական պրագմատիկ շահեր և կխուսափեին շփվել, գաղափարներ արտահայտել: Մինչդեռ մեր ժողովրդական շարժումը բաց է, որի նպատակն է հանրային երկխոսության մեծ հարթակ ստեղծել, ուր կքննարկվեն մեր պետությանն ու հասարակությանը հուզող տարբեր հարցեր: Մենք պետք է հստակ արձանագրենք` ո՞ւր ենք գնում և ի՞նչ նոր գաղափարներ կարող ենք դնել մեր պետության զարգացման հիմքում: Համոզված եմ, որ սա կլինի մեր հասարակության համար պահանջված հարթակ, իսկ այսօր այդ երկխոսության դաշտն ամբողությամբ դատարկ է մնացել:
Ընդդիմադիր դաշտում տարիների մեջ ձևավորվել են կարծրատիպեր, դրանցից մեկն էլ ընդդիմադիր ուժի, գործիչի կերպարի խեղված ընկալումն է. ընդդիմություն ասելով շատերն հասկանում են հայհոյախոս, գլուխ ջարդող, ամեն ինչ սև ակնոցներից տեսնող, հասարակության մեջ մերժողական տրամադրություններ ներարկող ուժ, գործիչ, որը գիտի միայն քննադատել, բայց ոչ երբեք լուծումներ առաջարկել: Տպավորությունս այն է, որ դուք փորձելու եք կոտրել հենց ա’յս կարծրատիպը:
-Բնականաբար, այդպես է: Երբ մենք հռչակում ենք համազգային միասնության ու երկխոսության գաղափար, պարզ է, որ սա իշխանություն-ընդդիմություն դասական ձևաչափից վեր պետք է լինի: Մենք մերժում ենք հայհոյախոսությունը, մեկմեկու հասցեին ուղղված անձնական վիրավորանքները, դա մեր ոճը չէ: Մենք վերկուսակցական շարժում ենք ստեղծել, ինչը նպատակ ունի վերականգնել իշխանություն-հասարակություն ընդհատված երկխոսությունը: Իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, բայց իշխանությունն այնքան է իրեն հեռու պահել ժողովրդից, որ մի ստվար զանգված իրեն պետության մասնիկ չի զգում: Երբ քո ուսերին միայն պարտավորություններ են դրված և ոչ թե իրավունքներ, դու աստիճանաբար կորցնում ես պետության տերը լինելու գիտակցումը, և ճանապարհն արտագաղթն է: Այնպես որ, <<Միասնություն>>-ը լինելու է ժողովրդին ու իշխանությանը մոտեցնող շարժում:
-Ինչպե՞ս, ի՞նչ մեխանիզմներով եք դա անելու, երբ կա մեծ անվստահություն:
-Առաջին, ինչպես ասացի, ստեղծում ենք հանրային հարթակներ, ուր մեր հասարակության ինտելեկտուալ հատվածը կարող է ներկայանալ իր նոր, հետաքրքիր գաղափարներով: Շատ ենք կարևորում այն, որ ցանկացած գաղափար նախ պետք է հանրայնացվի: Տեսեք, բոլորովին վերջերս ունկընդիր եղանք մեր զինծառայողների ու զոհվածների ընտանիքներին տրվող 1000 դրամների շուրջ ծավալված խոսակցություններին: Չկա մի հայ, որը դեմ կլինի այս գաղափարին, բայց ինչպե?ս մատուցվեց այն: Այստեղ է, որ կատարվեց մեծ բացթողում, որովհետև Հայաստանում բացակայում է նախապես քննարկումներ ծավալելու մշակույթը: Մինչդեռ մարդիկ այսօր կարիք ունեն իրենց խոսքը հնչեցնելու, իրենց կարծիքը լսելի դարձնելու: Իսկ մեզանում տարիներ շարունակ ի?նչ է կատարվել. կուսակցական ծրագրերը գրվել են նկուղաներում` մեկ, երկուսի մասնակցությամբ, որոնք վստահ են եղել, որ իրենք են միակ ճշմարիտը, որ իրենք գիտեն փրկչի բանաձևը, և այդ ծրագրերը հրամցրել են հասարակությանը: Միակ ճշմարիտը լինելու հավակնություններ չի կարելի այսօր ներկայացնել: Մենք գնում ենք նաև այս կարծրատիպերը կոտրելու ճանապարհով:
Երկրորդ ուղղությունը քաղաքականն է. լավ ենք հասկանում, որ երկրում ռեալ փոփոխություն իրականացնելու համար պետք է մտնես քաղաքականության մեջ: Այստեղ է, որ պետք է գան լուրջ ներդրում ունեցող, նոր ազգային կոդին համապատասխանող մարդիկ, ու իրականացնեն սերնդափոխություն: Նրանք հայրենասեր, ներուժ ու համարձակություն ունեցող մարդիկ են, նրանք պայքարող տեսակ են, բայց ո’չ հայհոյող, ո’չ ջարդող ու փշրող: Երբ հայ ազգի կենարար, ստեղծարար էներգիան ուղղորդում ես ջարդել-փշրելուն, դա չի կարող լավ բանի հանգեցնել: Ու դա է պատճառը, որ մեր երկրում այսօր կա ատելության, թշնամանքի հսկայական չափաբաժին, իշխում է բացասականը, մարդիկ ամեն ինչ սևի մեջ են տեսնում: Մենք սրան ասում ենք` ոչ, ասում ենք` այդ ճանապարհը մեզ համար վտանգավոր է, պետք է առողջ կառուցողական ճանապարհով գնալ: Սա իր հերթին չի նշանակում խուսափել քննադատությունից, բայց մեզ համար ընդունելի չէ, երբ քննադատությունն իջեցվում է անձնական թշնամանքի, վիրավորանքի, ատելության հարթություն:
Գիտեք, ես ուզում եմ, որ այս միասնության գաղափարով շատ-շատերը վարակվեն, ու հասկանան` անդունդի հատակին ենք, ուրեմն միայն մասնաբար, ուս-ուսի տված կարող ենք ոտքի կանգնեցեն մեր ազգը ու մի նոր, հզոր իմպուլս հաղորդել մեր երկրին:
Ասացիք` նախատեսում եք ծավալել հանրային քննարկումներ, իսկ ինչպե՞ս եք փորձելու իրացնել հնչող գաղափարներն ու առաջարկները, գուցե “Միասնություն” շարժման կուսակցականացմա՞մբ:
– Հանրային հարթակում հնչած գաղափարները պետք է բյուրեղանան, ստանան քաղաքական ծրագրային տեսք ու դառնան մեր գաղափարական հենքը, ինչը մենք կներկայացնենք մեր ժողովրդին, իսկ իշխանության գալու դեպքում այդ ծրագերը կլինեն մեր պետության զարգացման հիմքում:
Ես չեմ բացառում, որ շարժումն իր զարգացման որոշակի փուլում վերածվի կուսակցության, բայց այս պահին դա համարում ենք վաղաժամ, այնպես որ, շարժումն այսօր կուսակցության վերածվելու հայտ դեռ չի ներկայացնում: Բայց այն կարող է վերածվել դաշինքի ու այդ ձևաչափով մասնակցել սպասվող խորհրդարանական ընտրություններին: Այսինքն` այս ընտրություններին մենք անպայման մասնակցելու ենք, բայց դաշինքի տեսքով:
-Քաղաքական դաշտն արդեն նախընտրական եռուզեռի մեջ է, գրեթե բոլորը փնտրում են, տնտղում, թե ո՞վ, ո՞ւմ հետ կարող է ավելի հաջող դաշինք կազմել ու մասնակցել ընտրություններին: Ձեր համագործակիցների շրջանակը պա՞րզ է, ո՞ր ուժերին կնախընտրեք միանալ:
– Շարժումն այն լավ առանցքն է, որի շուրջ կարող են համախմբվել տարբեր քաղաքական ուժեր, միավորումներ ու անհատներ: Եվ ես չեմ բացառում, որ <<Միասնություն>>-ը լինի հենց այն առանցքը, որի շուրջ տեղի կունենան դաշինքային համախմբումներ: Այնպես որ, ամեն ինչ դեռ առջևում է, սպասենք զարգացումներին:
-Իսկ ձեզ չի մտահոգո՞ւմ նախկին դաշինքների տխուր ճակատագիրը, քաղաքական <<ապահարզանների>> շղթան:
-Յուրաքանչյուր օրինաչափություն ունի նաև բացառություն, այս օրինաչափությունն էլ մի օր պետք է բացառվի: Ես վստահ եմ, որ <<Միասնություն>>-ը դա կանի, կապացուցի, որ քաղաքական դաշինքները մեզանում կարող են լինել նաև երկարատև, եթե, իհարկե, համախմբված են ու կորիզն առողջ է:
Մեր քաղաքական դաշտում այսօր գաղափարական խառնաշփոթ է,  կարողացել ե՞ք հստակեցնել  ձեր տեղը գաղափարների դաշտում:
-Հայաստանի քաղաքական դաշտում կան լուրջ խնդիրներ, դրանք հետևանք են հստակ գաղափարախոսության բացակայության: Բոլոր կուսակցությունները` լիբերալից մինչև պահպանողական, առաջնորդվել են պահի թելադրանքով, դրսևորել են իրավիճակային մոտեցումներ, ձգտել են բավարարել տվյալ պահի հասարակական պահանջմունքը ու հեռացել իրենց հռչակած սկզբունքներից: “Միասնություն”-ը հասարակական, քաղաքական շարժում է, գաղափարական հենք ունենալու խնդիր դեռ իր առաջ չի դրել: Երբ շարժումը կբյուրեղանա նաև կորոշվի, թե դասական քաղաքական դաշտում ո՞ր գիծն է պահելու: Վստահ եմ, հինգ տարի անց շարժման կարևոր առաքելություններից մեկը կլինի նաև կուսակցական, գաղափարական դաշտի առողջացումը: Նոր Սահմանադրությունը վաղ, թե ուշ դրան է հանգեցնելու, անցումը խորհրդարանական համակարգի ենթադրում է կայացած կուսակցական դաշտ, ինչպիսին մենք այսօր չունենք: Հետևաբար, խոսել` ա՞ջ ենք, թե՞ ձախ, դեռ վաղ ենք համարում:

Այսօր փորձ է արվում նաև մեր քաղաքական դաշտի հիմնական բաժանարար գիծը դարձնել արևմտամետությունն ու ռուսամետությունը: Ի՞նչ կասեք այս վտանգավոր տարանջատման առնչությամբ:
-Արևմտամե՞տ, թե՞ ռուսամետ, այս հարցադրումը ես  համարում եմ միտումնավոր քաղաքական դաշտ գցված “վիրուս”: Շատ կուսակցություններ իրենց տարբերությունը մյուսներից, ցավոք, հենց դրանում են տեսնում:
Մեզ համար սա մերժելի մոտեցում է: Ազգային միասնության մեջ չի կարող լինել ռուսամետ կամ արևմտամետ գաղափար: Ազգային միասնությունը բացառապես հայի կենարար ուժի շուրջ պետք է պտտվի, ու ազգային պետական շահը պետք է հռչակվի բարձրագույն արժեք: Եթե համախմբվեն նման մտածողության տեր մարդիկ, ապա ռուսամետ ե՞ս, թե՞ արևմտամետ, նման հարցադրումն արդեն իսկ դուրս կմղվի մեր քաղաքական դաշտից ու մտածողությունից: Եթե երկրի կառավարման ղեկը ստանձեն մարդիկ, որոնք լիովին գիտակցում են, թե ի՞նչ է ազգային շահ, ի՞նչ է ազգային նպատակը, այս դեպքում աբսուրդ կհամարվեն  “արևմտամետ” ու “ռուսամետ” ձևակերպումները:
Ի դեպ, ձեր հարցազրույցներից մեկում ասում եք` ազգային գենետիկ կոդի շուրջ համախմբվողներ շատ են լինելու: Ի՞նչը նկատի ունեք:
-Շնորհակալություն, որ այդ միտքս առանձնացրել եք: Իսկապես, հայ ազգի գենետիկ կոդի հիմքում ընկած չէ պառակտվածությունը, այլ միասնականությունն է, որովհետև մեր ազգն իր հազարամյակների պատմության ընթացքում հաջողության է հասել բացառապես միասնականության արդյունքում: Պառակտվածության դեպքում ազգը երկար գոյատևել չէր կարող: Մեզ համար, սակայն, ցավոտ է ընդգծել, որ միասնականության գաղափարը հասունանում է հատկապես ամենաճգնաժամային պահերին: Եկեք արձանագրենք, որ հիմա մեր երկրի` մեր հասարակության, իշխանության, ընդդիմության համար ամենաճգնաժամային պահերից է: Դուրս գալու միակ ելքը ազգային միասնությունն է: Դրանից հետո միայն կարելի է տեղավորվել դասական քաղաքականության կառուցվածքի մեջ ու խոսել, թե ո՞վ է ձախը, ո՞վ է աջը, պահպանողականն ու սոցիալիստը: Իսկ այս փուլում մեզ պետք է նախ ազգային միասնություն: Այն մարդիկ, ովքեր գիտակցում են պահի լրջությունը, հասկանում են, որ այսպես շարունակվել չի կարող, անհնար է, պետք է ինչ-որ բան անել, իսկ այդ ինչ-որը ջարդել, փշրելը չէ, այլ ամեն մեկն իր տեղում պետք է իր գործն անում ու մի բան ստեղծի: Երբ մենք սկսենք փոփոխությունների ալիքով վարակել մարդկանց, ապա սա կդառնա հասարակության նորմ, արժեք ու համոզմունք:
Երկու ամիս չկա, որ նախաձեռնել ենք շարժումը, բայց ես տեսնում եմ, որ միասնականության կոդը տարբեր տեղերից է հնչում, փառք Աստծո, որ այդպես է, ու թող այն վարակիչ լինի բոլորի համար:
Ես համոզված եմ` Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք եռամիասնությունն ի զորու է հաղթել աշխարհի չարին, մեր դեմ վատ տրամադրված ուժերին: Ես համոզված եմ` այդ միասնությամբ մենք կդառնանք անպարտելի ու հզոր, կկարողանանք զարգացնել Հայաստանը, անվտանգ պահել մեր Արցախ աշխարհը, ու ճիշտ հարաբերվել մեր սփյուռքի հետ, նրա ներուժն ուղղորդելով երկու հայկական պետականությունների հզորացմանը: Մեզ համար սկզբունքային հարց է այն, որ սփյուռքի հետ չի կարելի ուզվորի հոգեբանությամբ հարաբերվել: Հայաստան-սփյուռք հարաբերությունները պետք է լինեն գործընկերային: Հայաստանը պետք է դառնա աշխարհասփյուռ հայության համախմբման հիմնական առանցքը: Ի դեպ, ասեմ, որ մենք արդեն ունենք սփյուռքից արձագանքներ, ստացել ենք համագործակցության առաջարկներ, ինչը շատ ոգևորող է մեզ համար:
Ֆինանսները ցանկացած քաղաքական ուժի շարժիչն են, հետևաբար, շատ կարևոր է իմանալ, թե ո՞վ կամ ովքե՞ր, ներսի՞ց, թե՞ դրսից են այս կամ այն ուժի  “երաժշտության” պատվիրատուները: “Միասնության” պարագայում ո՞վ է ստանձնել ֆինանսական շարժիչի դերը:
-Մենք բացառում եմ դրսից որևէ ֆինանսավորումը, մեր նկարագրին, մեր տեսակին դա հարիր չէ: Այս պահին շարժման ֆինանսավորումը բացառապես մեր համախոհների միջոցների հաշվին է կատարվում: Շարժման համակարգող խորհրդի ղեկավար Արման Վարդանյանը, ով գործարար է, ունի բավարար ֆինասական միջոցներ, արդեն իսկ հայտարարել է, որ շարժման գաղափարների համար ներդրում է իր ֆինանսական միջոցները: Եվ դա կլինի բաց, թափանցիկ, օրինական: Ամեն մեկս իր հնարավորությունների սահմաններում` մեկն իր ներուժով, մյուսը“ ֆինանսներով, երրորդն իր կազմակերպչական աշխատանքով մասնակցում են այս` նվիրում պահանջող գործին:

Այնպես որ, “Միասնություն”-ում ամեն ինչ արվում է միասնաբար ու համախմբված:
ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել Politics, Լրահոս, Հասարակություն, Հարցազրույցներ, Քաղաքականություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն