Գլխավոր » Interview, TOP, Ադրբեջան, Թուրքիա, Լրահոս, Հարցազրույցներ, Տարածաշրջան, Քաղաքականություն

Ադրբեջանի երգը երգելով կամ Թուրքիայի լոբբինգը անելով դուք խանգարում եք գործընթացին

Հունիս 22, 2015թ. 23:47

Հարցազրույց ԱԺ պատգամավոր ԹԵՎԱՆ ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ հետ

-ՆԱՏՕ-ի խորհրդարանական վեհաժողովի Ռոուզ Ռոթ 89-րդ սեմինարից ստացած տպավորությունն այնպիսին էր. պատվիրակները, մեղմ ասած, լավատեղյակ չէին տարածաշրջանային խնդիրներից, ԼՂ հիմնախնդրից, հնչող հարցադրումներն էլ նկատելիորեն ադրբեջանամետ էին: Նաև տպավորություն կար, որ ՆԱՏՕ-ի համար առանձնապես անընկալելի են Հարավկովկասյան պետությունների հետ փոխադարձ շահերը: Ի՞նչ կասեք այս մասին:

-Նախ՝ հստակեցում. Երևանում անցկացվեց ՆԱՏՕ-ի խորհրդարանական վեհաժողովի սեմինարը, որին մասնակցում էին ՆԱՏՕ-ի ԽՎ անդամներ, ՆԱՏՕ-ի անդամ և գործընկեր երկրների խորհրդարանականները: Այսինքն, սա ՆԱՏՕ-ն չէ, սա ՆԱՏՕ-ի գործադիր մարմինը չէ: Ուրեմն, հիմնվել խորհրդարանականների պատկերացումների վրա ու կարծիք կազմել, թե ՆԱՏՕ-ն մեր տարածաշրջանի հարցում չունի քաղաքականություն՝ իրականությանը չի համապատասխանում:

Սովորաբար խորհրդարանականներն ազատ են իրենց տեսակետները հայտնելու հարցում, ու նրանց ելույթները, հնչեցրած հարցերի բովանդակությունը հուշում է, թե պատվիրակներից ամեն մեկը որքանո՞վ է ծանոթ տարածաշրջանային խնդիրներին, ի՞նչ պատկերացում ունի այս կամ այն հարցի հետ կապված: Տարածաշրջանի մասին տեղեկատվություն կազմելու հարցում այդ մարդկանց վրա ազդում են տարբեր տեղեկատվական հոսքերը, հնարավոր է, որ նրանք ստացել են միակողմանի տեղեկատվություն: Սեմինարի ընթացքում մենք նկատեցինք, որ Հայաստանի վերաբերյալ նրանց մոտ կա անհրաժեշտ տեղեկատվության պակաս: Ադրբեջանը բոլոր ամբիոներում իր գաղափարներն է առաջ տանում, մենք էլ մեր շահերից ու նպատակներից ելնելով պետք է կարողանանք հայկական փաստերը հասանելի դարձնել բոլորին ու լրացնել տեղեկատվական բացը:

-Ի դեպ, ադրբեջանական գործելաոճի մասին խոսեց նաև ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ֆրանսիացի նախկին համանախագահ Ժակ Ֆորին շեշտելով նրա կողմից հսկայական գումարներ ծախսելու փաստը:

-Եվ այդ մասին ոչ միայն Ժակ Ֆորին է խոսում, կարդացեք աշխարհի հայտնի լրատվամիջոցների խմբագրականները, դրանցում շեշտվում է այն միտքը, որ հսկայական գումարներ ծախսելով Ասդրբեջանը Բաքվում անցկացրեց Օլիմպիական խաղեր, որի նպատակը սեփական PR-ը անելն էր, զուգահեռաբար նշում են՝ կան արժեքներ՝ մարդու իրավունքները, խոսքի ազատությունը, որոնք սակայն ոտնահարված են այդ երկրում: Սա նշանակում է, բարեբախտաբար աշխարհում արդեն կա գիտակցում, որ խավիարական դիվանագիտությունը կամաց-կամաց դադարում է ծառայել իր բուն նպատակներին:

Դառնալով սեմինարին ասեմ, որ մենք հասանք մեր նպատակին, ապացույցը՝ փակման ժամանակ պատվիրակների փոփոխված վերաբերմունքն էր: ՆԱՏՕ ԽՎ-ի նախկին նախագահ Հյու Բեյլին ասաց՝ մենք պետք է ավելի ճիշտ ընկալենք Հայաստանի շահերը, հաշվի առնենք նրա աշխարհագրական դիրքը ու դրանով հանդերձ նրա հնարավորությունները: Սա նշանակում է՝ սեմինարն իր նպատակին ծառայեց, շնորհիվ մեր տրամադրած տեղեկատվության մարդիկ Հայստանից գնացին ավելի ճիշտ պատկերացումներ կազմած, անհրաժեշտ գիտելիքներով: Վստահ եմ, եթե ապագայում որևէ երկրի խորհրդարանում տարածաշրջանի մասին հարց կքննարկվի, նրանք ավելի ճիշտ դիրքորոշում կունենա: Հայկական կողմը օգտագործեց շփումների բոլոր հնարավորությունները, ոչ միայն բուն նիստերի ժամանակ, այլև ընդմիջումներին ու երեկոյան ընթրիքի ժամանակ արտահայտեցինք մեր դիրքորոշումները: Պատվիրակները եղան Մատենադարնում, այցելեցին Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիր, գնացին Էջմիածին, և ամենուր ստացան լիարժեք տեղեկատվություն Հայաստանի մասին: Վստահ եմ, որ նրանց նախնական վերաբերմունքը էապես փոփոխվեց:

-Բոլորի խոսքերում առկա էր այն միտքը, որ ՆԱՏՕ-ն ամենևին ցանկություն չունի ակտիվ դերակատար լինել Հայաստանի համար կարևոր հարցերում, ինչպիսին է ԼՂ հակամարտության կարգավորումը, նաև հակված չէ դեր ստանձնել Հայաստան-Թուրքիա հարաբերություններում:

-Ամենևին նորություն չէ, որ ՆԱՏՕ-ն ԼՂ հակամարտության կարգավորման հարցում ակտիվ դերակատարում չի ցանկանում ունենալ: Բազմիցս է ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարն ասել՝ ՆԱՏՕ-ն որևէ դերակատարում չի պատրաստվում ունենալ ԼՂ հակամարտության լուծման մեջ, որովհետև այն լուծվում է Մինսկի խմբի շրջանակներում: Այսինքն, հենց իրենք են ասում, որ չեն պատրաստում ակտիվանալ:

Այդ դեպքում ինչո՞ւ են արևմտյան կողմնորոշման հայ գործիչները հայացքներն հառել ՆԱՏՕ-ին, երբ վերջինս պարզ ասում է՝ ինձ վրա հույս մի դրեք:

-Ես երբևէ չեմ լսել, որ ասվի՝ ՆԱՏՕ ջան արի ներգրավվի մեր խնդիրների լուծմանը: Մենք նախ պետք է ճիշտ ընկալենք, թե ի՞նչ ինստիտուտի մասին ենք խոսում. ՆԱՏՕ-ն անվտանգության մի համակարգ է, որը կոնկրետ պարտավորություն է վերցնում իր անդամների անվտանգության ապահովման համար: Մենք գիտակցում ենք, եթե հնարավորություն լիներ անդամակցել ՆԱՏՕ-ին, դա Հայաստանի համար լավ կլիներ: Բայց սրա հետ մեկտեղ կան այլ հարցեր. բոլորս լավ գիտենք, որ ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում ցանկացած որոշում կայացվում է կոնսենսուսով, իսկ այդ դաշինքի կազմում կա մի երկիրը, որը երբեք ինքն իր դեմ չի գնա, դա Թուրքիան է, այսինքն, եթե հանկարծ այնպես լինի, որ Հայաստանը դառնա այդ դաշինքի անդամ, Թուրքիան ցանկացած պարագայում վետո է դնելու հայաստանյան խնդիրների առաջ: Մենք էլ մեր հերթին ենք վետո դնելու Թուրքիայի կողմից ցանկացած սխալ քաղաքականությանը:

Հետևաբար, մենք չենք խոսում Հայաստանի անդամակցման մասին: Փոխարենը, կատարում ենք այլ շեշտադրումներ. սեմինարի ժամանակ, օրինակ, ելույթ ունեցավ Տարածաշրջանային հետազոտությունների կենտրոնի վերլուծաբան Դավիթ Շահնազարյանը, նա բաց տեքստով պատվիրակներին ասաց՝ եթե դուք ասում եք, որ չունեք դերակատարություն ԼՂ համակարտության կարգավորման մեջ, ուրեմն ձեր հրապարակած տեքստերում, վերլուծականներում եղեք զգուշավոր, մի տարածեք հայտարարություններ, որտեղ կամ Ադրբեջանի երգն եք երգում կամ ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիայի լոբբինգն եք իրականացնում, մի՛ առաջնորդվեք կոնկերտ երկրի շահերով, այդ կերպ դուք խանգարում եք կարգավորման գործընթացին: Սա’ ենք մենք ասում:

-Փաստորեն, լուրջ մտահոգություն կար պաշտպանության նախարարի այն հայտարարության հիմքում, թե ՆԱՏՕ-ն պետք է տարածաշրջանում ունենա հավասարակշռված մոտեցում, լինի բաց բոլոր գործընկերների համար, մանավանդ երբ իր շարքերում կա տարածաշրջանային խնդիրներին կողմնակալ վերաբերմունք ունեցող երկիր՝ Թուրքիա:

-Այո: Բերեմ հետևյալ օրինակը. ՆԱՏՕ-ն ելնելով Վրաստանի շահերից երբեմն տարածում է այնպիսի հայտարարություն, թե իրենք պաշտպանում են Վրաստանի, Ադրբեջանի, Հայաստանի, Մոլդովայի տարածքային ամբողջականությունը: Եվ սա միանգամից օգտագործում է Ադրբեջանն ու հայտարարում՝ տեսեք, ՆԱՏՕ-ի երկրները տարածքային ամբողջականության սկզբունքի շրջանակներում են տեսնում ԼՂ հակամարտության լուծումը: ՆԱՏՕ-ի կողմից նման մոտեցումներն անընդունելի է մզ համար:
Եվ ՆԱՏՕ-ն, կարծում եմ, հասկացել է դրա վտանգավորությունը, ու չնայած Թուրքիայի լոբբինգին, ուելսյան գագաթնաժողովի հռչակագրում տեղ գտավ մի կետ, ուր նշված է՝ ՆԱՏՕ-ն ակտիվ դերակատարություն չունի ԼՂ համակարտության մեջ, սատարում է Մինսկի խմբին՝ հիմնվելով Հելսինկյան եզրափակիչ ակտի հիմնարար սկզբունքների վրա: Իսկ սրանք հայկական ձևակերպումներն են:

-Այնուհանդերձ, մեր կողմից հաճախ են հնչում հայտարություններ, թե ՆԱՏՕ-ն պետք է ակտիվանա ՝ ԼՂ հակամարտության լուծման հարցում: Իսկ ի՞նչ ասել է ՆԱՏՕ-ի ակտիվացում, խոսքը խաղաղապահ ուժերի ներկայության մասի՞ն է: Արդյոք, մենք դա ենք ուզո՞ւմ:

-ՆԱՏՕ-ն մի կառույց է, որը չունի սեփական զորք: Ուրեմն, եթե խոսում ենք խաղաղապահների մասին, պետք է հասկանանք, թե դա ի՞նչ է նշանակում. առաջին,ՆԱՏՕ-ի անդամ 25 երկրները պետք է միասին հայտարարեն, որ որոշել են զորք ուղղակել: Բայց մեզանում իրավիճակն այսպիսին է. ԱՄՆ-ն ու Ֆրանսիան զորք չեն կարող ուղարկել, քանի որ կա պայմանավորվածություն՝ համանախագահները չեն կարող դրան մասնակցել: Երկրորդ, կան երկրներ, որոնց ներկայությունը տարածաշրջանում որպես խաղաղապահի՝ Հայաստանը չի կարող հանդուրժ, նաև՝ ԼՂՀ-ն: Այս իրավիճակը հաշվի առնելով ևս ՆԱՏՕ-ն ասում է՝ չեմ պատկերացնում այդ դերը, ու շեշտում, որ ինքը հակամարտություն լուծող չէ, փոխարենն ասում է՝ կարող եմ նպաստել կարգավորմանը: Օրինակ, եթե երևանյան սեմինարին Ադրբեջանը <դուխ> ունենար մասնակցելու, ինչպես արեց հայկական պատվիրակությունը մասնակցելով Բաքվում, ապա շնորհիվ ՆԱՏՕ-ի կստեղծվեր մի դաշտ, ուր կքննարկվեին բոլոր խնդիրը: ՆԱՏՕ-ի նախաձենությամբ նման դաշտեր գուցեև կձևավորվեն, բայց այլ դերակատարում դաշինքը չի ունենա:

Դրա փոխարենը, ես շատ կարևորում եմ Հայաստան-ՆԱՏՕ ներկայիս համագործակցությունը, մենք ակտիվորեն ընդգրկված ենք ՆԱՏՕ-ի կողմից ղեկավարվող խաղաղության ու կայունության ապահովման բոլոր գործողություններին: Ուրախ եմ, որ Հայաստանը կարողանում է ընտրել ու իրականացնել այնպիսի ծրագրեր, որոնք բխում են մեր երկրի շահերից:

-Սեմինարի քաղաքական մեսիջներից մեկն էլ այն էր, որ Հայաստանը ՆԱՏՕ-ի ու ՀԱՊԿ-ի սահմանապահն է, իսկ սահմանապահներին, նուրբ և ուշադրությամբ են վերաբերվում: Ընկալվե՞ց այս կարևոր մեսիջը պատվիրակների կողմից:

-Հայկական կողմը օգտագործեց բոլոր շփումները՝ և’ բուն նիստերի ժամանակ, և’ ընդմիջումների ու երեկոյան ընթրիքի ժամանակ մեր դիրքորոշումներն արտահայտելու համար: Վստահ եմ, որ նրանց հասանելի եղան նաև մեր քաղաքական բոլոր մեսիջները:
Բայց ուզում եմ մի կարևոր բան չմոռանանք. Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի անդամ է, իսկ այդ կառույցում անդամ երկրների հանդեպ կա հարգանք, ընդգծված վերաբերմունք: Լինելով նույն դաշինքի անդամ, Ֆրանսիան ճանաչում է Հայոց ցեղասանությունը, մյուս երկրները հրապարակավ քննադատում են Թուրքիային , օրինակ, <Իսլամական պետությանը> օգնելու հարցում, բայց երբ գալիս է կոլեկտիվ որոշում կայացնելու պահը, նրանք հարգում են մեկմեկու ու փորձում այդ կառույցի պատիվը բարձր պահել: Սա ճիշտ գործելաոճ է, որը բացակայում է ՀԱՊԿ-ում, ուր հենց կոլեկտիվ որոշումների ժամանակ հանկարծ կտեսնես, թե ինչպես է Ղազախստանը ջերմեռանդորեն ադրբեջանամետ տեսակետներ արտահայտում: Այս մասին պետք է մտածենք: Ես շատ կուզենայի, որ Հայաստանն անդամակցի այն կառույցներին, որոնցում կա անդամ երկրի պատիվը բարձր պահելու գիտակցումը:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել Interview, TOP, Ադրբեջան, Թուրքիա, Լրահոս, Հարցազրույցներ, Տարածաշրջան, Քաղաքականություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն