Գլխավոր » TOP, Հասարակություն, Հարցազրույցներ, Քաղաքականություն

Փրփրած բերաններով գոռգոռալու, հայհոյելու ժամանակներն անցել են, “Լուսավոր Հայաստան”-ը գալիս է նոր մշակույթով

Դեկտեմբեր 15, 2015թ. 12:41
Էդմոն մարուքյան

Հայաստանում կան 80-ից ավելի քաղաքական կուսակցություններ, որոնց 90 տոկոսի ծրագրերը գրեթե կրկնվում են: Նման իրավիճակում տրամաբանական կլիներ, որ ընթանար կուսակցությունների խոշորացման գործընթաց, մինչդեռ մեզանում շարունակում են ստեղծվել նորերը:
Օրերս կայացավ ՙԼուսավոր Հայաստան՚ կուսակցության հիմնադիր համագումարը. ներկայացնում ենք մեր հարցազրույցը կուսակցության նախագահ, ԱԺ պատգամավոր ԷԴՄՈՆ ՄԱՐՈՒՔՅԱՆԻ հետ

-Ինչո՞ւ որոշեցիք ստեղծել նոր կուսակցություն:

-Եթե նոր կուսակցություններ չստեղծվեն, ապա քաղաքական դաշտում տեղի չի ունենա սերնդափոխություն, չեն ներմուծվի նոր գաղափարներ: Այսօր Հայաստանում շատ ցածր է քաղաքական ուժերի հանդեպ վստահության մակարդակը, հասարակության մի մեծ հատված, փորձագիտական լուրջ ներուժ ունեցող մարդիկ դուրս են մղված քաղաքական գործընթացներից: Նրանք իրենց չեն տեսել այդ 80 կուսակցություններից և ոչ մեկում, հետևաբար, ասել, թե եղած կուսակցությունները պետք է արհեստականորեն խոշորանան ու այդ մարդիկ էլ պարտավոր են միանալ դրանցից որևէ մեկին` ճիշտ չէ: Քաղաքական ուժերը կամավորության հիմունքով ձևավորվող միավորներն են, այդ առումով, ակնհայտորեն կա դաշտ, ուր ՙԼուսավոր Հայաստան՚-ը կարող է գործել: Հայաստանում կան քաղաքացիներ ում շահերը կարող է ներկակացմնել ՙԼուսավոր Հայաստան՚-ը և դառնալ կոնկրետ գաղափարների լոկոմոտիվը: Իսկ այն, որ կա նման ուժի պահանջարկ, ցույց են տալիս մեր ուսումնասիրությունները, համաձայն որի, մեր ընտրողների 30 տոկոսից ավելն պատրաստվում են իրենց ձայնը տալ այնպիսի արժեքների, գաղափարների, ինչ մասին 6 ամիս շարունակ խոսում է ՙԼուսավոր Հայաստան՚-ը: Հետևաբար, մենք շատ լավ պատկերացնում ենք, թե ո՞ւմ շահերն ենք ներկայացնելու և ինչո՞ւ:

Դուք ձեզ համարում եք 18-րդ դարում ստեղծված հայ լուսավորական գաղափարական շարժման ժառանգո՞րդ, դա՞ է հուշում կուսակցության անվանումը:

-Խոսքը հենց լուսավորական գաղափարների մասին է, այո, մենք ունեցել ենք այս գաղափարները կրող մեծեր, բայց նրանք եղան պետականազուրկ ազգի մտածողներ, որովհետև այդ ժամանակահատվածում մենք պետություն չունեինք և գտնվելով օտար տիրապետության տակ նրանք չէին կարող կյանքի կոչել այդ գաղափարները: Դա է պատճառը, որ հայ ժողովրդի մեջ լուսավորական գաղափարախոսությունը այդպես էլ չիրացվեց: Եվ այսօր մենք խոսում ենք լուսավորական գաղափարախոսության կյանքի կոչման մասին արդեն որպես պետություն ունեցող` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներ, և կարող ենք մեր գաղափարները կյանքի կոչել մեր անկախ պետականության օրոք: Իսկ այդ գաղափարներն են` մարդու իրավունքները, հիմնարար ազատությունները, արդարությունը, իրավունքի գերակայությունը, հավասարությունը, ժողովրդավարությունը, վերջապես մարդը որպես բարձրագույն արժեք: Այս գաղափարների հիման վրա է, որ զարգացել է քաղաքակիրթ մարդկությունը, քաղաքակիրթ երկրները: Ասեմ նաև, որ “Լուսավոր Հայաստան”-ը լիբերալ գաղափարներ կրող քաղաքական ուժ է:

-Համակարծիք չե՞ք, որ այսօր աշխարհում լիբերալիզմն այլևս համարվում է ոչ կենսունակ, սնանկ գաղափարախոսություն, փոխարենը, ինչպես նկատում ենք, Եվրոպայում ակտիվանում են ազգային շարժումները. դրա վկայությունն է Ֆրանսիայում Մարի Լը Պենի Ազգային ճակատի ակտիվացումը:

-Մենք որևէ հակադրություն չենք տեսնում ազգային ու լիբերալ գաղափարնախոսություններ մեջ: Մենք խոսում ենք կոռուպցիայի, կաշառակերության, հովանավարության դեմ պայքարի մասին, խոսում ենք այնպիսի եվրոպական մոդելի պետության ստեղծման մասին, որտեղ մարդու իրավունքները հարգվում են, ուր մարդուն պետական որևէ ինստիտուտում չեն նվաստացնում, մունաթով չեն մատուցում հանրային ծառայություններ, այսինքն, երկիր որտեղ մարդը բարձրագույն արժեք է: Ըստ էության սրանք որևէ հակադրության մեջ չեն ազգայինի, պահպանողականի հետ: Եթե կա մեկը, որը կարծում է, թե ազգայինն ու պահպանողականությունը կաշառք վերցնելն է, մոնոպոլիաներ ձևավորելը, ուրեմն լուրջ բանավեճի առիթ կբացվի: Մեզ մոտ կա տպավորություն, թե պահպանողական լինել նշանակում է արմատացած արատավոր երևույթները պահպանել: Ես այսօր մեր քաղաքական համակարգվում չգիտեմ իրական պահպանողական քաղաքական ուժ, այնպես, որ այդ առումով մենք ոչ մեկին մարտահրավեր չենք նետում:

ՙԼուսավոր Հայաստան՚-ի մոտեցումներն ազգային են, Հայաստանի Հանրապետությունը որպես 10 միլիոն հայերի պետություն հե’նց այդ գաղափարների շրջանակում կարող է զարգանալ:
Ես նաև չեմ ընդունում այն մոտեցումը, թե լիբերալ գաղափարախոսությունն այսօր այլևս սնանակ է: Տեսեք, թե աշխարհի ո՞ր տնտեսություններն են համարվում զարգացած, նրանք, որոնք հիմնված են լիբերալ տնտեսության վրա: Ուժեղ Հայաստանը մենք տեսնում ենք ուժեղ տնտեսության մեջ, իսկ ուժեղ տնտեսություն կարող ենք ունենալ, եթե կյանքի կոչենք այն արժեքները, ինչի մասին խոսում ենք: Դուք չե’ք կարող մոնոպոլիաների, կաշառակերության դեմ պայքարել պահպանողական մոտեցումներով, դա անհնարին է, չե’ք կարող, որովհետև Հայաստանում մարդիկ պահպանողականություն ասելով հասկանում են վատ արաքների պահպանում կամ ազգասիրությունը նույնացվում է կաշառակերության հետ: Ես սա ցավով եմ ասում: Դա է պատճառը, որ երբ խոսում ենք արդար դատական համակարգի մասին միանգամից ասում են` դուք արևմտյան արժեքներից եք խոսում, հա~: Քանի դեռ կշարունակենք ցանկացած լավ գաղափար փչացնել, մենք վատ վիճակում կմնանք:

Լիբերալների կարգախոսն է՝ ՙՊետությունը վատ տնտեսվարող է, իսկ մասնավորը լավ՚, և այդ կարգախոսով լիբերալիզմի մուտքն անկախ Հայաստան նշանավորվեց հանրային ունեցվածքի խայտառակ սեփականաշնորհումով, որի տխուր հետևանքներն առ այսօր զգում ենք: Սա և՞ս ոչինչ չի հուշում:

-Ձեր նշած տարիներին մեզանում տեղի ունեցավ ազատական գաղափարախոսության ապականում, աշխարհի ոչ մի երկրում դուք չեք տեսնի նման սեփականաշնորհում, ուր ազգային հաստությունը մի խումբ մարդիկ կոպեկներով սեփականեն: Արդյոք նորանկախ Հայաստանի քաղաքացիներրը հնարավորություն ունեի՞ն մասնակցելու սեփականաշնորհման գործընթացին ու հավասար հիմունքներով գործարաններ ձեռք բերելու, իհարկե` ոչ: Կար արտոնյալների մի խումբ, որոնք էլ ընտանիքներով տեր դարձան ազգային հարստությանը: Այստեղ լիբերալիզմի մասին խոսք չկա: Այո, մասնավորը ավելի լավ կառավարիչ է, բայց ո՞ր մասնավորի մասին է խոսքը, նա ով արագաչափեր է տեղադրո՞ւմ, թե՞ ով կարմիր գծեր է քաշում: Մի՞թե չգիտենք, թե Հայաստանում մասնավորին ինչպե՞ս է տրվում կառավարման լծակներ: Այսինքն, ունենք իրավիճակ, ուր իրապես մասնավոր անձինք չեն կարող դառնալ կառավարման մասնակից, այստեղ չկա հավասար հնարավորություններ, ստարտային հավասար պայմաններ:

Մենք ասում ենք, եկեք գնանք օպտիմալացմա, կառավարման ուռճացված համակարգի կրճատման ու հնարավորություն ստեղծենք տնտեսության մեջ ինքնազբաղվածության զարգացման համար: Այսօր մարդիկ նստած սպասում են, որ ինչ-որ մեկն իրենց համար մի բան անի, որովհետև վարվող տնտեսական քաղաքականությամբ չի խրախուսվում ինքնազբաղվածությունը: Մենք սրանք լուծելու մոդել ենք առաջարկում:

-Ասում եք` ՙԼուսավոր Հայաստան՚-ը կհաստատի նոր տեսակի քաղաքական մշակույթ՝ հիմնված հրապարակային քաղաքականության և քաղաքակիրթ բանավեճի վրա, փոխելու ենք ամեն ինչ՝ չափանիշներ, նշաձողեր, մոտեցումներ: Շատ լոզունգային չի հնչում: Իսկ մեխանիզմներ առաջարկո՞ւմ եք:

-Իհարկե, դրանք նշված են մեր ծրագրերում: Մենք ձեր նշած հեղաշրջումը իրականցրել ենք կոնկրետ համագումարի ընթացքում հնչած մեր ելույթներում, որոնցում չեք գտնի 25 տարվա կրկնվող հռետորաբանությունը, այն մաշված հոգնած բառերը, որոնք լսում ենք, բայց ոչինչ չի փոխվում մեր երկրում: Փոխարենը ատելություն է սերմանվում, հասարակությունը բևեռացվում է, մղվում բախումների, արդյունքում մենք ունենում ենք բուռն արտագաղթ, և ուրիշ ոչինչ: Այսինքն, քաղաքական ուժը պետք է հույս ծնի, ոչ թե վերջին հույսը մեռցնի մարդկանց մեջ: ՙԼուսավոր Հայաստան՚-ը հույս ստեղծող քաղաքական ուժ է, որպեսզի հայ մարդն իր ապագայով կապվի իր երկրի հետ, ոչ թե փորձի իր կապույտ անձնագիրը փոխել մեկ այլ գույնի անձնագրով, որը մեզ համար վերաճել է ազգային անվտանգության խնդրի: Մեր պայքարը սրա դեմ է լինելու:
Մարդիկ խոսում են հեղափոխությունից, ի՞նչ է դա, այն նախ մարդու մտածողության փոփոխություն է, մարդիկ պետք է հասկանան, որ փրփրած բերաններով գոռգոռալու, սրան ու նրան հայոյելու, ատելություն սերմանելու ժամանակներն անցել են: Գուցե դեռ կա մի փոքր խումբ, որը սիրում է նման մոտեցումներ բանեցնել: Բայց դա այլևս անցյալ է ու բոլորի համար դա ակնհայտ է:

Տարիներ շարունակ ընդդիմությունը ներկայացել է այսպիսի ՙկերպարով՚. կա’մ պետք է լինի փրփրաբերան ու հայհոյախոս, կա’մ կառուցողական: Որքան հասկացա, ՙԼուսավոր ՀԱյաստանը՚ երկրորդի կողմնակիցն է:

-Նախ մենք հայտարարել ենք, որ ընդդիմադիր ուժ ենք ու չենք կիսում երկրում վարվող ներքին ու արտաքին քաղաքականությունը: Հիմա, ի՞նչ է նշանակում կառուցողական ուժ, արդյոք, ընդդմությունը պետք է դեմ լինի երկրում իրականացվող ամեն ինչին միայն նրա համար, որ ինքն այդ պահին իշխանություն չէ՞: Եթե ուսումնասիրեք աշխարհի դասական քաղաքական ուժերին, կհամոզվեք, որ նման բան գոյություն չունի: Հետևաբար, մենք ներկայացնում ենք այլընտրանք: Գուցե դա կհամարվի կառուցողական, որովհետև մեր ներկայացման ձևը, այո, կլինի կառուցողական, որովհետև մենք գոռալով, հայհոյելով չենք գործելու: Փոխարենը, մինչև վերջ պնդելու ենք մեր այլընտրանքը ու լինելու ենք հետևողական, սկզբունքային: Այս առանցքային հարցում է մեր տարբերությունը մյուսների հետ:
25 տարվա մեր քաղաքական համակարգի արդյունքում մարդկանց մոտ ձևավորվեց այսպիսի ընկալում, եթե դու չես գոռգոռում, հայհոյում իշխանությանը, ուրեմն, մի բան կա` ծախված մարդ ես: Իսկ ի՞նչ անեն այն մարդիկ, ովքեր այլ մշակույթի, այլ մտածողության տեր են, այլ երազանք, տեսլական ունեն այս երկրի ապագայի հարցում, չեն կարո՞ղ քաղաքական դաշտում իրենց տեղն ունենալ:

Նույնաբովանդակ լողունգներից, խոսքերից ոչինչ չի փոխվում, բացի այն, որ մեծանում է հուսալքությունը: Հին մոտեցումներն ավարտվում են, որովհետև մարդիկ համոզվել են, որ շրջափուլի մեջ ենք անընդհատ, սրանից դուրս գալ է հարկավոր: Այսօր ունենք մի այնպիսի քաղաքական համակարգ, որի գոյությունը վտանգում է երկրի ազգային անվտանգությունը:
Նաև ուզում եմ հատուկ շեշտել, ՙԼուսավոր Հսյաստանը՚ մտնում է քաղաքական դաշտը և հարգելու է բոլորին, ավելին, մեր պահվածքով օրինակ ենք ծառայելու բոլորի համար:

Մեր թիմի ցանկացած անդամ իր բնագավառում ունի հաջողության պատմություն, կարդացեք նրանց կենսագրություններն ու դրանում կհամոզվեք: Եվ գտնում ենք, որ հաջողության պատմությունների վրա կառուցելով մեր քաղաքական թիմը հասնելու ենք հաջողության:

Կուսակցություն հիմնելը բարդ գործընթաց է, քաղաքական ուժի շնչառության համար փող է հարկավոր, որտեղի՞ց ձեզ այդ ֆինանսները: Լրագրողների աչքից չվրիպեց այն, որ ձեր համագումարն անցկացրիք շքեղ հյուրանոցներից մեկի սրահում: Ու անմիջապես շրջանառվեց` կարող է՞ իշխանությունների հովանավարությունն եք վայելում կամ էլ դրսից եք ֆինանսավորվում:

-Տարիների ընթացքում Հայաստանում ձևավորել է այնպիսի մոտեցում, թե ընդդիմադիրները սովածների, աղքատների ու անճարների քաղաքական ուժ են: Դա սխալ մոտեցում է: Սովածների, խեղճերի քաղաքական ուժը չի կարող գալ իշխանության: Եվ այս մոտեցման պատճառով է, որ մեզ հարցնում են` ինչպե՞ս եք անում: Վերցրեք ու կարդացեք մեր անդամների կենսագրությունները, նրանք կա’մ իրենց հիմնադրած ընկերություններում տնօրեն են աշխատում, կա’մ մասնավոր սեկտորում մի բարձր պաշտոն են զբաղեցնում: Ինքնաբավ մարդիկ են ու կարող են իրենց շրջապատից 10 ընկերոջ խնդրել` իրենց գաղափարների իրականացման համար ֆինանսապես աջակցել հրավիրվող համագումարին:

-Այսինքն,”Լուսավոր Հայաստան”-ը գործելու է զուտ ինքնաֆինասավորմա՞մբ: Մի՞թե դա հնարավոր է Հայաստանում:

-Այո, ու այդպես է լինելու, մենք աշխատելու ենք Հայաստանի այնպիսի ընկերությունների հետ, որոնք չեն վախենում ու կֆինանսավորեն մեզ: Մենք նաև այդ վախի դեմ ենք պայքարելու, որ ՀՀ-ում բիզնեսը ոչ թե գաղտնի, այլ հպարտությամբ ֆինանսավորի իր գաղափարակից քաղաքական ուժերին: Ինչպես Գեմանիայում է: Մինչդեռ տեսեք ի՞նչ է տեղի ունեցել Հայաստանում. կուսակցությունների ֆինանսավորման ընթացակարգերը մնացել են ստվերում և որևէ մեկը չի կարող ասել, թե ներկայիս քաղաքական ուժերը որտեղի՞ց են ֆինասավորվում:

Իսկ մենք ասում ենք` ֆինասավորվել ու ֆինասավորվելու ենք ՀՀ քաղաքացիների, ինքնաբավ մարդկանց կողմից, ովքեր հավատում են մեր գաղափարներին: Իսկ նրանք ովքեր կպնդեն այլ մտքեր, դրանք ընդամենը բանբասանք են` նախանձի, չարախոսության վրա հիմնված:
Ինչ վերաբերում է դրսից ֆինանսավորվելուն, ապա ՀՀ-ում մի լումա չի տեղաշարժվում առանց մեր համապատասխան մարմինների հսկողության: Հայաստանում ամեն ինչ հսկողության տակ է, եթե մի ուժ դրսից ֆինանսավորվի, դրա մասին առաջինը իշխանությունները կհայտարարեն: Այնպես որ, թող որևէ մեկը դրա համար չանհանգստան:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել TOP, Հասարակություն, Հարցազրույցներ, Քաղաքականություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն