Գլխավոր » TOP, Ադրբեջան, Թուրքիա, Իրան, Լրահոս, Հարցազրույցներ, Ռուսաստան, Վրաստան, Տարածաշրջան, Քաղաքականություն

Վրացիները փքված գորտի վիճակում են, ուռել են ու իրենց փղի տեղ դրել

Մայիս 6, 2015թ. 22:03
Լևոն Շիրինյան

Հարցազրույց քաղաքագետ ԼԵՎՈՆ ՇԻՐԻՆՅԱՆԻ հետ

-Անհասկանալի հիստերիա է բարձրացել, թե հայ-վրացական միջպետական սկանդալ է հասունանում, իսկ <սկանդալ> ասվածի պատճառն էլ այն, որ Հարավային Օսիայի խորհրդարանի նախագահ Անատոլի Բիբիլովը մոտեցել է ՀՀ ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանին ու ցավակցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի համար: Եվ հիմա, որոշ շրջանակներ վայնասուն են բարձրացրել, թե կատարվել է դիվանագիտական <մեծ սխալ>: Նախ հասկանանք` չճանաչված երկրների ղեկավարներն իրավունք չունե՞ն այլ երկրների ղեկավարների հետ շփվել, զրուցել, հարաբարություններ ունենալ: Սա ի՞նչ տաբու է:

– Այդ հանդիպումը սկանադալի կարող է վերածվել միայն մեկ դեպքում, եթե վրացիները ուզենան, որ լինի սկանդալ: Իսկ վրացիները, ինչպես երևում է, իրենց համախոհների հետ միասին, իրոք, այդ սկանդալը ուզում են գլուխ բերել` Հայաստանին նեղ դրության մեջ դնելու ու իրենց ուժը հերթական անգամ ցույց տալու նպատակով:

Հարցն այն է, որ այդ ուժերը վրացիների հետ միասին փորացավ ունեն, ու քաղցկեղով են հիվանդացել հայ-ռուսական ստրատեգիական համագործակցությունից: Այս ամբողջ աղմուկը պետք է դիտարկել հենց այդ հարթության մեջ:

Բայց իրականում ոչ մի սկանդալ էլ չկա: Նախ Հայաստանի Հանրապետությունն ինքնիշխան պետություն է ու իր իրավասությունն է համագործակցել նաև չճանաչված բոլոր պետությունների հետ: Եվ հետո, Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյակի կապակցությամբ ցանկացած երկրի ներկայացուցիչ, անկախ նրանից ճանաչվա՞ծ, թե՞ չճանաչված երկրից է, կարող է իր ցավակցական խոսքն ասել Հայաստանի իշխանության ներկայացուցչին:

Անկախ նրանից` դա վրացու քիմքին հաճո է՞, թե՞ ոչ: Եթե աֆրիկյան անհայտ ցեղերի ներկայացուցիչներն էլ ապրիլի 24-ին գային Հայաստան, մենք նրանց պետք է պատշաճորեն, ազգային հպարտությամբ ընդունեինք ու ճանապարհեինք նրանց:

Այստեղ նաև մեկ այլ խնդիր կա, եթե Վրաստանը մեր հազարավոր տարիների բարեկամ երկիրն է համարվում, ուրեմն Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա միջոցառումներին առնվազն նախագահի մակարդակով պետք է ներկայանար Հայաստան, շեշտում եմ` նախագահի մակարդակով և ոչ թե թուրքերի գրպանը մտած, ուղարկեին երկրորդական, երրորդական կարգի իշխանության ներկայացուցիչ: Եվ այս մասին մենք պետք է բարձրաձայնենք:

Դրա փոխարեն, ճիշտ հակառակը` նրբանկատորեն արձանագրեցինք, թե դա Վրաստանի համար շա~տ զգայուն հարց է, անգամ արդարացրինք, թե Երևան գալը կարող էր վնասել մեր դրկից վրացիներին` լարվածություն մտցնելով ռազմավարական գործընկեր Թուրքիայի հետ հարաբերություններում։

-Այո, Վրաստանն այսօր ռազմաքաղաքական դաշինքի մեջ է հայ ժողովրդի, մարդկության ու քաղաքակրթության ոխերիմ թշնամու հետ: Ստացվում է` դա իրենց կարելի է, դա իրենք կարող են անել ու մարսե՞լ: Հայաստանի ԱԺ նախագահի մասնավոր շփումը Օսեթիայի ղեկավարության ներկայացուցչի հետ ընդամենը մի մոծակի խայթոց էլ չէ` Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ Վրաստանի խո~րը համագործակցության ֆոնին:

Իսկ գիտե՞ք ինչի արդյունք է այս ամենը, որ Հայաստանում բացակայում է Վրաստանի հանդեպ` իրատեսության շրջանակներում վարվող հստակ քաղաքականությունը:

Գուցե հենց այդ քաղաքականության բացակայությունն է պատճառը, որ շտապեցինք Վրաստանին համոզել, հավաստիացնել, որ այդ հանդիպումը եղել է <մասնավոր պատահականություն>, ոմանք էլ մտածում են ` ի~նչ անել, որ Վրաստանը հանդարտվի, որպեսզի մասնավոր շփումը չդիտվի նրա տարածքային ամբողջականությանը դեմ քայլ: Սա ի՞նչ ստորաքարշ մտածողություն է:

-Նման մտածողության տեր անձանց խորհուրդ կտամ կարդալ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պատմությունը և տեղեկանալ 1918-ի հայ-վրացական հարաբերություններին, երբ Տրապիզոնի խորհրդաժողովից հետո վրացիներն անցան թուրքերի կողմն ու հայությանը թողեցին միայնակ: Տրապիզոնի բանակցություններից սկսած վրացիները դավաճանել են Հայաստանին ու ապրել Հայաստանի հաշվին, դառնալով թուրքական քաղաքականության ածանցյալները, այդպիսին են նաև այսօր:

Կարդացեք ու իմացեք <ի՞նչ անելու> պատասխանը: Բազմիցս եմ ասել` մենք պետք է լայնորեն համագործակցենք Ռուսաստանի հետ, այնքան, որքան Վրաստանը համագործակցում է Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ: Իսկ մենք դա չենք անում:

Ի վերջո, այս ամբողջ հիստերիան ուղղված է Հայաստանի իշխանության դեմ, և կա հեղինակության հարց: Ես, Գալուստ Սահակյանին պաշտպանելու ցանկություն չունեմ, խնդիրն ամենևին դրան չի վերաբերում, այլ մեր պետության հեղինակությանը: Որոշ շրջանակներ ոչ թե պետք է քննարկեին` ԱԺ խոսնակը ունե՞ր, թե՞ չուներ նման իրավունք, այլև պետք է Հայաստանի իշխանության հեղինակության մասին մտածեին ու դադարեցնեին այդ աղմուկը: Բայց ստացվում է ավելի շատ մտածում են Վրաստանին չնեղացնելու, նրա <առողջության>, նրա <անքակտելի տարածքային ամբողջականության> մասին, քան Հայաստանի պատվի ու արժանապատվության: Սա իրոք ստորաքարշություն է:

Հայաստանի Հանրապետության իրավունքն է համագործակցել չճանաչված բոլոր պետությունների հետ, որովհետև հայ ժողովուրդը Բեռլինի Կոնգրեսից` 1876 թվականից սկսած, պատմական հանգամանքների բերումով, իր վրա է վերցրել ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի <ծանր բեռը> ու տանում է, որը և’ առաջադիմական է, և’ մարդկային:

Ասեմ ավելին` տարօրինակ է, որ մինչև այսօր Հայաստանի իշխանության ներկայացուցիչները նման հանդիպումներ չէին ունեցել Օսեթիայի ղեկավարների հետ: Ի վերջո, վրացիներն էլ իրենց տեղը պետք է իմանան:
Մեկ այլ կարևոր խնդիր ևս կա. Ես ենթադրում եմ, որ այս հիստերինա թելադրվել է հենց թուրքերի կողմից: Ու քանի որ Վրաստանը թուրքական արբանյակ պետություն է` ինչ ասում են, դա էլ անում է: Ահա թե ինչու էի ես կարևորում, որ Վրաստան որպես դեսպան ուղարկվեր ոչ թե լեգենդար շտանգիստը, այլև պրոֆեսիոնալ դիվանագետ: Սա մեր սխալներից մեկն է, որը շատ արագ պետք է ուղղել:

-Իսկ ինչպե՞ս հասկանալ, որ մեզանում կան շրջանակներ, որոնք ևս ամեն ինչ անում են շիկացնելու, կատարվածը քաղաքական սկանդալի վերածելու հարմար:

-Հայաստանում կան մարդիկ, որոնք Վրաստանի շահերը գերադասում են Հայաստանի ու Արցախի Հանրապետությունների շահերից, ու առհասարակ, հայության շահերից, կան մարդիկ, որոնք խիստ դժկամ են հայ-իրանական հարաբերությունների խորացումից: Մինչդեռ, եթե այս տարիներին մենք այնպիսի նրբությամբ, հետևողականությամբ աշխատեինք Իրանի հետ, ինչպես Վրաստանն է աշխատում Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ, վաղուց լուծած կլինեինք այլընտրանքային ճանապարհի հարցը ու այսչափ կախյալ վիճակում չէինք գտնվի Վրաստանից:

Եվ վերջապես, մեզանում կան մարդիկ, ովքեր հանուն Վրաստանի վախենում են հայ-օսական հանդիպում-շփումներից, քանի որ տգետ են ու Հայաստանի մշակույթը, պատմությունը չգիտեն: Օսերը պատմական ալաններ են, որոնց հետ հայերս դեռևս մ. թ. ա. II–I դարերում ենք սերտ կապեր ունեցել, Հայոց Արտաշես Ա թագավորի և Ալանաց արքայադուստր Սաթենիկի ամուսնության` <Արտաշես և Սաթենիկ> ավանդապատումի մասին ոչինչ չե՞ն լսել: Վրացիներն այդ ժամանակ կային, թե չկային, բայց հայերն ու օսերը լավ հարաբերությունների մեջ են եղել ու այսօր ևս պետք է ունենանք լայն համագործակցություն` մշակութային, քաղաքական, տնտեսական ոլորտներում:

– Մի փաստ ևս արձանագրենք. ԼՂՀ ԱԺ ընտրությունները բարձր գնահատականի արժանացան ռուսական, արևմտյան դիտորդների կողմից, միայն վրացական և ուկրաինացի դիտորդներն էին, որ ձեռք ձեռքի տված հանդես եկան քննադատությամբ: Ու մենք այստեղ ևս նրբանկատորեն լռեցինք:

-Վրաստանն ու Ուկրաինան կռիվ են տալիս բոլոր նրանց դեմ, ովքեր Ռուսաստանի դաշնակիցներն են: Փոխարենը Ռուսաստանի հետ իրենց հարցերը կարգավորեն,
փոխարենը իրենց երկրներում ազգային փոքրամասնությունների ու բնիկ ժողովուրդների, ինչպիսիք հայերն են Վրաստանում, հարցերը ժողովրդավարության սկզբունքներին հարիր լուծեն, զբաղված են խառնակչությամբ:
Ուկրաինացիներն էլ ապացուցեին, որ չեն գնահատում իրենց համար թափված օտարի արյունը. Ուկրաինայի ազգային հերոս Սերգեյ Նիգոյանի թափած արյունը չգնահատվեց:

Մի շատ կարևոր հանգամանքի վրա ուշադրություն դարձրեք. նման նորանկախ երկրները, ինչպիսիք են Վրաստանն ու Ուկրաինան, ժողովուրդների ազատության ու ինքնորոշման իրավունքի թշնամիներ են, այսինքն` առաջադիմության թշնամիներ են: Եվ իրենց պետություններում ստեղծում են էթնոկրատիաներ` ընդօրինակելով ցեղասպանության թուրքական փորձը: Ըստ էության, նման պետությունները թշնամիներն են ամերիկյան իդեալի, որն արտահայտվել է Վիլսոնի քաղաքական դոկտրինում, իսկ Վիլսոնն ասում էր` ո՞նց կարելի է տարածքը գերագնահատել ժողովրդի ինքնորոշումից, ապրանք հո չէ՞, որ վերցնես այս ու այն կողմ տանես` մինչդեռ անում են:

Այս ամենը մեզ պետք է լրջորեն մտածելու տեղիք տա, մենք պետք է Վրաստանի հետ վարենք` քաղաքականորեն, պատմականորն, մշակութաբանորեն կշռադատված քաղաքականություն: Վրացիները մշտապես հակաքայլեր են արել, խեղդել են ու խեղելու են մեզ, եթե թույլ տանք: Դրա համար պետք է կարողանանք հարկ եղած պահին նաև ամրագոտիներ հագցնել նրան: Ուշ չէ: Չպետք է թույլ տալ, որ վրացիների շահերին ստորադասվեն հայության շահերը, ջավախահայության շահերը:

Վրացիները փքված գորտի վիճակում են, որն ուռչել է ու իրեն փղի կարգավիճակում է զգում, պատկերացնում է, թե փիղ է, բայց որքան էլ փքվի, միևնույն է` գորտ է:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել TOP, Ադրբեջան, Թուրքիա, Իրան, Լրահոս, Հարցազրույցներ, Ռուսաստան, Վրաստան, Տարածաշրջան, Քաղաքականություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն