Գլխավոր » NKR, Թուրքիա, Լրահոս, Հարցազրույցներ, Ռուսաստան, Տարածաշրջան, Տեղեկատվական անվտանգություն, Ցեղասպանություն

Թուրքիայի հասցեին չհնչեց քննադատություն, քանզի ԱՄՆ-ն ու ԵՄ-ն սիրիական հարցում Թուրքիայի դաշնակիցներն են

Ապրիլ 4, 2014թ. 23:31

արաքսՀարցազրույց արաբագետ, արևելագիտության ինստիտուտի գիտաշխատող ԱՐԱՔՍ ՓԱՇԱՅԱՆԻ հետ

– ԱՄՆ-ը, Եվրամիությունը, Ռուսաստանը, չնայած դատապարտեցին Քեսաբի բռնազավթումը, խաղաղ հայ բնակչության դեմ իրականացված հանցագործությունները, սակայն խոսք անգամ չհնչեցրին բռնարարքի իրական պատասխանատուի` Թուրքիայի հասցեին, այն դեպքում, երբ փաստ է, որ հարձակումը տեղի է ունեցել Թուրքիայի տարածքից, նրա օժանդակությամբ: Երկակի ստանդարտների քաղաքականության հետ դարձյալ գործ ունե՞նք:

-Միջազգային շրջանակներից, իրոք, հնչեցին առանձին հայտարարություններ, որոնք սակայն չեն պարզեցնում Թուրքիայի դերակատարությունը: Այն հանգամանքը, որ զինյալները Թուրքիայի տարածքից են ազատորեն մուտք գործել Քեսաբ, արդեն իսկ խոսուն փաստ է, որ Թուրքիան խախտել է սահմանը և ակտիվորեն ներգրավված է սիրիական հակամարտության մեջ՝ օժանդակելով ՙԱլ-Կաիդային՚ հարող ռազմաքաղաքական խմբավորումների: Ակնկալել Թուրքիայի հարցում որևէ քննադատություն` լուրջ չէ, քանի որ նույն ԱՄՆ-ը, ԵՄ, Ծոցի արաբական երկրները սիրիական հարցում Թուրքիայի դաշնակիցներն են: Քեսաբի հարցում միջազգային ակտիվացման առայժմ ամենադրական ձեռքբերումը տեղեկատվական շրջափակման վերացումն էր: Գուցե հենց դրա արդյունքում զինյալները Քեսաբում չվնասեցին այնտեղ մնացած ծերերին՝ ի ցույց դնելով իրենց ՙհումանիզմը՚:

Փաստորեն, կարող ենք ասել, որ Թուրքիայի կառավարությունը օգտվեց իր համար բարենպաստ աշխարհաքաղաքական իրավիճակից ու ձեռնարկեց Քեսաբի բռնազավթումը, վստահ լինելով, որ չի արժանանալու միջազգային ճնշումների:

-Այո, Թուրքիայի կառավարությունը պահը ճիշտ էր ընտրել: Քեսաբի գրավումը թույլ տվեց հակաասադական ուժերին ազդեցություն ունենալ ռազմավարական առումով շատ կարևոր մի տարածքի վրա, որտեղ նաև թուրքմեններ են ապրում: Քեսաբի գրավումը ճանապարհ էր հարթում ալավիներով բնակեցված Լաթաքիա, ճակատ էր բացում դեպի այլ ուղղություններ, մուտք դեպի ծով: Քեսաբի գրավումով թուլանում էր ոչ միայն սիրիական պետությունը, այլև հայ համայնքը, ինչը շահեկան է Թուրքիայի համար:

-Բարեբախտաբար, Քեսաբում հայեր չսպանվեցին, սակայն բնիկ բնակչության տեղահանումն ու հայրենազրկումը արդյո՞ք ցեղասպանություն չէ: Մինչդեռ մեզանում հնչում են մտահոգություններ, որ կատարվածը ցեղասպանություն որակելով թուրքերին հնարավորություն կտանք հայտարարելու, թե հայերը կեղծ տեղեկություն են տարածում, Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի նախաշեմին այն դարձնելով շահարկման առարկա:

– Քեսաբում կատարվածը ցեղասպանություն չէ և որպես այդպիսին չի էլ կարող ընկալվել միջազգային հարթության մեջ: Որպեսզի այն համարժեք գնահատվի, նպատակահարմար է Քեսաբի դեպքերը ներկայացնել որպես մարդու իրավունքների զանգվածային ոտնահարումների փաստ և էթնիկ զտումների փորձ:

-Քեսաբի բռնազավթումը հակասում է ՄԱԿ-ի թիվ 2139 և 2118՝ միաձայն ընդունած բանաձևերին, այս տեսանկյունից ինչպես եք գնահատում ՌԴ ԱԳՆ-ի կոչը ուղղված ՄԱԿ-ի ԱԽ-ին՝ քննարկել Քեսաբի իրավիճակը:

-Դա ճիշտ էր: Կարծում եմ, Ռուսաստանի մոտեցումն այս հարցում ինչ-որ իմաստով պատասխանն էր ՄԱԿ-ում Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականության վերաբերյալ բանաձևին Հայաստանի քվեարկությանը: ՄԱԿ-ում ոչ միայն Քեսաբի, այլև ընդհանրապես Սիրիայի քրիստոնյաների ու էթնիկ փոքրամասնությունների դեմ կատարվող բռնությունների խնդրի բարձրացումը կարող է նոր լույս սփռել սիրիական իրողությունների վրա: Օրինակ ԱՄՆ-ում մարդիկ բոլորովին այլ տեղեկատվություն ունեն Սիրիայում կատարվող իրողությունների մասին, տեղյակ չեն բռնությունների այն ալիքի մասին, որ իրականացնում են հակաբաշարական ուժերը: Քեսաբի ճգնաժամի հաղթահարման համար անհրաժեշտ է լայնածավալ աշխատանք նախևառաջ դիվանագիտական խողովակներով՝ միաժամանակ հակազդելով ապատեղեկատվության տարածմանը:

-Ինչո՞ւ ռուսական լրատվամիջոցներն հանդես եկան ապատեղեկատվություն տարածողի դիրքերից` շրջանառելով քեսաբահայրերի սպանության մասին ոչ ճշգրիտ տեղեկատվություն:

-Չեմ կարծում, որ նրանք տեղեկացված չէին: Գուցե ծրագիր կա աշխարհաքաղաքական ինչ-որ գործընթացներում օգտագործել հայկական գործոնը: Ամեն դեպքում տարօրինակ էր, որ ռուս մշակութային գործիչները ՙսգում՚ էին հայերիս համար:

-Բայց չենք կարող նաև չարձանագրել, որ Սիրիայի հարցում այսօր Ռուսաստանի դիրքորոշումը շահեկան է մեզ համար, տեղին են նաև ռուսական շրջանակներից հնչող հարցադրումները.”Ո՞ւր են նայում ԱՄՆ-ը եւ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը, ինչու չեն նկատում հայկական գյուղի գնդակահարությունները”:

-Իհարկե, Մոսկվան վստահաբար նպաստեց խնդրին միջազգային հնչեղություն տալուն: Ռուսաստանը գիտի, որ Սիրիայի հարցում իր ու Հայաստանի շահերը նույնն են՝ կապված հայ համայնքի հետ: Ընդհանրապես, սիրիական հարցում հայկական կողմը պետք է շատ զգուշավոր լինի համայնքի շահերը չվնասելու համար: Մերոնք կարող են նույնիսկ Սփյուռքի լրատվամիջոցներից շատ հավաստի տեղեկություններ ստանալ: Կան մարդիկ, ովքեր ամեն օր, ամեն ժամ խոսում են Սիրիայում գտնող հայերի, այդ թվում՝ քեսաբցիների հետ:

-Հայաստանում այսօր տրամագծորեն բախվում են մոտեցումները հետևյալ հարցում. ամրացնել մերձավորարևելյան հայկական համայնքնե՞րը, թե՞ նպաստել սիրիահայերի վերաբնակեցմանը Հայաստանում ու Արցախում:

-“Արաբական գարունն” անդառնալիորեն վնասեց Մերձավոր Արևելքի հայ համայնքները: Հայերը Մերձավոր Արևելքում հեռանկար չունեն և ճիշտ կլինի, որ նրանք Հայաստան գան, եթե ուզում են հայ մնալ: Բայց կապված Հայաստանում առկա դժվարությունների և սիրիահայերի՝ այստեղ ունեցած ոչ հաջող փորձառության հետ, նրանցից շատ քչերն են մտածում Հայաստան տեղափոխվելու մասին, և առավելապես հակված են մեկնել Լիբանան, ԱՄՆ և Եվրոպա:
Որքան էլ Սիրիայում պահպանվի հայերի ներկայությունը, միևնույն է, հետայսու մեր համայնքների դիրքերն էականորեն թուլանալու են, իսկ արտագաղթը մեծանալու: Փոքր-ինչ այլ է քեսաբահայության պարագան: Քեսաբցիները ենթամշակութային մի յուրահատուկ խումբ են, խոսում են իրենց ուրույն բարբառով, ապրում համապարփակ: Կիլիկյան Հայաստանի սահմաններին գտնվող այդ հրաշալի անկյունն այն վայրն էր, ուր հավաքվում էին աշխարհի հայության տարբեր հատվածներ, կազմակերպում ճամբարներ և այն: Այն նաև տուրիզմի կենտրոն է: Հետևաբար, Քեսաբը տարբերվում է Մերձավոր Արևելքի հայկական մյուս համայնքներից: Քեսաբցիներն ուզում են վերադառնալ Քեսաբ, սպասում են Քեսաբի ազատագրմանը: Դրանից հետո իրենք թող որոշեն իրենց անելիքները: Պետք է նկատի ունենալ, որ սիրիահայության մեջ կան շատ հայեր, որոնք չեն կամենում հեռանալ Սիրայից, և չնայած ծանր պատերազմական իրավիճակին` շարունակում են ապրել այնտեղ: Ամենակարևորն այսօր սիրիական բանակի ռազմական գործողություններն են, որոնք ամեն կերպ փորձում են հետ մղել զինյալներին:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ

Տպելու տարբերակ Տպելու տարբերակ

Դիտել NKR, Թուրքիա, Լրահոս, Հարցազրույցներ, Ռուսաստան, Տարածաշրջան, Տեղեկատվական անվտանգություն, Ցեղասպանություն բաժնի բոլոր նյութերը



Digg this!Add to del.icio.us!Stumble this!Add to Techorati!Share on Facebook!Seed Newsvine!Reddit!Add to Yahoo!

Մեկնաբանությունները թույլատրված չեն