- ԱրմԱր Լուրեր | Armenia News | Հայաստան և Արցախ - http://armarlur.com -

Բիբինը հակահայկական, հակառուսական քայլ է կատարում` գուցե դրսի ուժերի հետ համագործակցած

Հարցազրույց Երեւանի աշխարհաքաղաքական ակումբի խորհրդի ղեկավար Արման Բոշյանի հետ

Քաղաքագետները, մասնավորաբար, օտարազգի, գլուխ են կոտրում հասկանալու, թե իրականում ի՞նչ շարժում է ծավալվում Երևանում, քանի որ զուտ սոցիալական բնույթի մեր խաղաղ ցույցը ոչ մի կերպ չի տեղավորվում նրանց ՙքաղաքագիտական՚ ստանդարտների մեջ. չկան առաջնորդներ, չկա լարված բախում իշխանության ու հասարակության միջև: Հակառակը, հենց ակտիվիստներն են համագործակցում ոստիկանների հետ` անվտանգության համար: Գուցե մենք գործ ունենք օտարի համար անընկալեի երևույթի՞` հայկական նոր շարժման հե՞տ:

-Նոր բան չկա, այն ինչ կատարվում է մեզանում ունի իր հստակ ձևակերպումը` սոցիալական պայթյուն: Իսկ սոցիալական պայթյունը բնական երևույթ է, այն տեղի է ունենում աշխարհի բոլոր երկրներում. տնտեսական, սոցիալական լարված վիճակը հանգում է մի կետի, որից հետո տեղի է ունենում սոցիալական պայթյունը: Այդ կետը մեզանում հոսանքի թանկացումն էր ու մարդիկ ինքնաբուխ փողոց դուրս եկան, այստեղ այլ պատճառներ փնտրելը ճիշտ չէ:
Սկզբում ցուցարարներն անգամ բարձրախոս չունեին: Կար նախաձեռնող խումբ, որը հայտարարություն տեղադրեց ֆեյսբուքում ու սկսվեց այս ինքնաբուխ շարժումը:
Այս պահին, այո, շարժման հստակ լիդերներ չեն երևում, գալիս են քաղաքական գործիչները, հարցազրույցներ են տալիս, ու կարելի է ասել, որ յուրաքանչյուր մասնակից ինչ-որ չափով կազմակերպիչ է:
Բախումներ չկան, որովհետև հիմնականում խաղաղ մարդիկ են հավաքվածները, որոնք բախումների գնալու ո’չ ցանկություն ունեն, ո’չ էլ ագրեսիա կա իրենց մեջ: Այսինքն, սա քաղաքական մայդան չէ, որովհետև չկա իշխանափոխության պահանջ, չկա հեղաշրջման, երկիր քանդելու նպատակ: Սա մարդկանց արդար պահանջն է ու դա շատ պարզ բացատրություն ունի:
Ինչո՞ւ են երիտասարդներն այս պայթյունը իրականացնում, որովհետև նրանք մեր հասարակության ակտիվ մասն են ու անպայմանորեն ուզում են մասնակցել այս սոցիալական արդար պահանջին: Ի դեպ, աստիճանաբար մասսան շատանում է: Ու նաև անհրաժեշտություն է առաջանում զգուշավորության` հնարավոր սադրանքներից:

-Ի՞նչ անել, որ սադրիչները գործելու դաշտ չունենան. կկարողանա՞նք սոցիալական պայքարը պահել խաղաղ ցույցի շրջանակներում, որպեսզի այն չքաղաքականացվի, չուղղորդվի, մանավանդ, որ կան ռադիկալներ, որոնք կազմ ու պատրաստ սպասում են հարմար առիթի:

-Գոյություն չունի այնպիսի սոցիալական պայթյուն, որը քաղտեխնոլոգները, քաղաքական գործիչները և հատուկ ծառայությունները չփորձեն օգտագործել: Նման բան չի լինում, դա կանոն է: Աշխարհի բոլոր կետերում, երբ տեղի են ունեցել բախումներ, դրանք սկզբնական շրջանում կրել են արդարացի բնույթ, քանի որ բողոքի մասնակիցները պարզ, հասարակ ժողովուրդն է: Բայց հետո քաղտեխնոլոգիաների շնորհիվ պայքարը ընդունում էր քաղաքական ենթատեքստ ու տարվում այլ ուղղությամբ: Այս պայքարը բացառություն չի կարող լինել, այսինքն` սադրանքներ կլինեն, սադրիչների միջոցով տարբեր փորձեր կարվեն, որպեսզի կառավարելի դառնա ցույցը, այն ուղղվի այլ պետությունների նպատակների ծառայեցմանը: Այս պահին Բաղրամյան պողոտայում դեռ նման իրավիճակ չկա, բայց նկատվել են փորձեր: Արդեն իսկ եղել են սադրիչներ, որոնց ցույցի մասնակիցները հեռացրել են տարածքից: Կան նաև ցույցը ուղղորդելու առաջին ազդանշանները: Այսօր Բաքվում, Թբիլիսիում Կիևում տեղի են ունեցել ցույցեր` ի սատարում հայկական հեղաշրջման: Դրանք այլևս հրահանգված միտինգներ են: Ես, ճիշտն ասած, չեմ հիշում, որ Բաքուն ու Թբիլիսին ի պաշտպանություն հայ ժողովրդի Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հետ կապված ինչ-որ միտինգներ իրականացնեին: Բայց չգիտես ինչու հոսանքի թանկացումն այնքա~ն է անհանգստացրել Ադրբեջանին ու Վրաստանին, որ խիստ մտահոգված են ՙխեղճ հայերի՚ ճակատագրով:
Մյուսը` Կիևն է, այստեղ մի քանի անգամ գների թանկացում է եղել, բայց ես չեմ հիշում, որ իրենք այդ թանկացումների դեմ բողոքեն, մինչդեռ Հայաստանի թանկացումը խի~ստ մտահոգել է կիևյան մայդանի ակտիվիստներին: Նրանք հայտարարում են` սատարում ենք հայկական արդար պայքարը, որպեսզի հայերը ազատվեն ռուսական բռնապետությունից, իմպերիալիզմից: Այս ամենը եռում է ուկրաինայի լրատվամիջոցներում: Նրանց նյութերի հիմնական միտքն այս է` Հայաստանում հեղաշրջում է, մայդան:

-Ուկրաինայից Հայաստան են հասնում ջերմեռանդ ողջույններ.ՆԳ նախարար Ավակովը հանկարծ հիշեց <սիրելի> Հայաստանին ու հեռակա ողջունեց մեր <էլեկտրամայդանը>, և դա այն դեպքում, երբ ցուցարարներից սկսած մինչև քաղաքական գործիչներ բացատրում են` պարոնայք, մեզ մոտ մայդան չկա: Արևմտյան ՙվերլուծաբաներն՚ էլ սեփական երևակայությանը զոռ տված մտքեր են շրջանառում, թե ակտիվիստների դեմ Պուտինը կհանի Հայաստանում գտնվող ռուսական զորքը: Ի դեպ, պարզունակ գործելաոճ է, քանի որ այնքան ակնհայտ է միտումը:

-Իհարկե, սրանք նպատակադրված քայլեր են ու ապացույցն են այն բանի, որ դրսի ուժերը ակտիվորեն փորձում են մեր խաղաղ ցույցերին տալ այլ ուղղվածություն` քաղաքականացնել, ուզում են կառավարել մեր գիտակից ակտիվիստներին ու այդ կերպ լուծել բոլորովին այլ` տարածաշրջանային, աշխարհաքաղաքական հարցեր: Ցուցարարները շատ նորմալ մարդիկ են, բայց կգտնվեն, չէ՞, նաև այնպիսիք, ում ձեռքով կփորձեն սարքել մեկ այլ բան: Ու այսօր արդեն մի քանի ազդանշաններ են հնչել, դրանք ապացուցում են, որ դրսի ուժերը փորձում են խառնվել ներհայաստանյան գործընթացներին: Մասնավորաբար, Լոս Անջելոսում գործող աշխարհաքաղաքական ակումի հայկական բյուրոն, ի դեպ այն օրերս Հայաստանում ներկայացուցչություն է բացել, հայտարարություն է տարածել, որի բովանդակությունն այս է` Հայաստանը պետք է ազատվի թշնամական Ռուսաստանից: Ակումբը Հայաստանի իշխանություններին անգամ նախազգուշացնում է, սպառնում, թե շարժման մասնակիցների դեմ ուղղված անօրինական գործողությունները կառաջացնեն իրենց կոշտ հակազդեցությունը, Հարց` ո՞վ է կոշտ դիմադրություն կազմակերպողը, իրե՞նք: Սա հստակ ազդանշան է, որ դրսի ուժերը սկսել են ակցիան քաղաքականացնելու գործընթաց:

Մի կարևոր խնդրի անդրադառնամ. ՙքաղաքացիական հասարակություն՚ ասվածը արևմտյան քաղտեխնոլոգների ստեղծած տերմինն է: Սա ոչ մի կապ չունի ազգ, ժողովուրդ հասկացողության հետ, բայց իրենք դա փոխարինում են ազգին, ժողովրդին: Ու անհասկանալի է դառնում, թե ո՞ր ազգի շահերն է ներկայացնում ՙքաղաքացիական հասարակություն՚ ասվածը, հայրենասեեր են, թեե ոչ: ՙՔաղաքացիական հասարակության՚ տերմինի տակ քաղաքացիական պատերազմներ են հրահրվել աշխարհի բոլոր երկրներում` Եգիպտոսից սկսած, մինչև Լիբիա և Ուկրաինա:

Արևմտյան տեխնոլոգները <քաղաքացիական հասարակություն> ասելով նկատի ունեն քաղաքացիների ակտիվ դիրքորոշում` հասարկական նշանակության հարցերի շուրջ: Բայց ակտիվ դիրքորոշումը բավարար չէ: Հետևաբար, ՙքաղաքացիական հասարակություն՚ սխալ տերմինը պետք է փոխարինել ՙգիտակից հասարակություն՚ տերմինով: Իսկ երբ հասարակությունը գիտակից է, նա չի կարող մանիպուլացվել, նրան շատ դժվար է խաբելը: Գիտակից հասարակությունը` ելնելով իր ազգային, պետական շահերից, կդրսևորի կառուցողական միտումներ: Սա շատ կարևոր է: Գիտակից մարդիկ են մեր ցուցարարները, բայց նրանց շարքերում շատ են նաև դեռահասները, ու եթե այս ամենը երկար ձգվի, հայտը չեղյալ չհայտարարվի, ապա սադրիչներ կհայտնվեն: Ուզենք, թե չուզենք մեր արդար պահանջը դրսի ուժերը քաղաքականացնում են:

-Ո՞րն է ելքը:

-Մեր իշխանությունները Ռուսաստանի հետ միասին կարող են կանխել այս ամենը` հետ կանչելով սակագնի բարձրացման պահանջը: Բայց ինչպե՞ս հասնել դրա իրականացմանը: Երկրի նախագահը չի կարող ինչ-որ բան անել, քանի որ իրավասու չէ պարտադրել Հանրային խորհրդին, մյուս կողմից էլ ՀԷՑ-ը մասնավոր կազմակերպություն է, որին տիրում է ռուսական ԻՆՏԵՐ ՌՍՕ ԵԷՍե ՓԲԸ-ն, խնդրում եմ սրան չկապել Ռուսաստան պետության հետ: Այսինքն, մենք գործ ունենք մասնավոր բիզնեսի հետ, որը կա’մ միտունավոր, կա’մ ակամա տապալում է Հայաստան պետության ներքին կայունությունը: Ես մի նամակ գրեցի այս կազմակերպությանը, բացատրեցի, որ մեկ օրվա տնտեսական շահը չի կարող գերակշռել աշխարհաքաղաքական շահերին, ասացի, հետ կանչեք ձեր պահանջը, որպեսզի մեր երկրի կայունությունը չվտանգվի: Օրեր անց լրատվամիջոցներում հայտնվեց ԻՆՏԵՐ ՌՍՕ ԵԷՍ-ի հայտարությունը, գրել էին` մենք զբաղվում ենք բիզնեսով, մեզ չեն հետաքրքրում քաղաքական միտինգները: Այսինքն, իրենց չի հետաքրքրում Հայաստանում առաջացած տնտեսական լարվածությունը: Բայց խոշոր բիզնեսը չի կարող հակապետական քայլերի դիմել, իսկ ԻՆՏԵՐ ՌՍՕ ԵԷՍ-ը Հայաստանում իրականացնում է խոշոր բիզնես ու նման պահանջով կատարում հակահայկական, հակառուսական քայլ: Ու եթե իրենք, այնուամենայնիվ իմանալով այս ամենը շարունակում են գնալ այդ ճանապարհով, կնշանակի որոշ խոշոր կապիտալիստներ, ԻՆՏԵՐ ՌՍՕ ԵԷՍ-ն ու ՀԷՑ-ը շահագրգռված են, որ Հայաստանում վիճակը ապակայունանա:

ՀԷՑ-ի գլխավոր տնօրեն Եվգենի Բիբինը, հայտնի է, որ Ռուսաստանի լիբերալ-ժողովրդավարական կուսակցության համակիրն է, ունի արևմտյան դիրքորոշումներ: Այս տեղեկատվությունը ինչ-որ բան մեզ չի հուշո՞ւմ:

-Փաստն այն է, որ Բիբինն այսօր հակառուսական քայլ է կատարում, տապալում է հայ-ռուսական հարաբերությունները: Ի միջայլոց, մասնավոր բիզնեսը չի կարող քաղաքականությունից զերծ մնալ, ու երբ Բիբինն ասում է` ես միայն բիզնեսով եմ զբաղվում ու քաղաքականությունն իմ գործը չէ, ես նրան պատասխանում եմ` պարո’ն Բիբին, դու հակապետական գործոնեությամբ ես զբաղված ու քեզանով պետք է իրավապահ մարմինները զբաղվեն:
Իսկ առհասարակ մեր մեծագույն սխալն այն էր, որ 1991-ին ընտրեցինք կապիտալիզմը ու մեր ստարտեգիական ոլորտները վաճառեցինք մասնավոր մարդկանց: Հիմա ինչո՞ւ ենք զարմանում, որ այդ մասնավոր անձը հետապնդում է կա’մ իր սեփական շահերը, կամ օգտվելով պահից քաղաքական հարցեր լուծում` թքած ունենալով մեր ժողովրդի շահը: Ես կոչ եմ անում` ստատեգիական ոլորտների ազգայնացման հարցը դարձնել պետական կարևորության հարց: 25 տարվա փորձը ցույց տվեց, որ մասնավոր խոշոր բիզնեսը գործում է մեր պետության շահերի դեմ, հակառակ դեպքում, մեր տնտեսությունը չէր տապալվի: Դառնալով` ո՞րն է ելքը հարցին, ասեմ` այս պահին պետք է չեղյալ հայտարարվի սակագնի բարձրացման հայտը, ու այդ պահանջով Բաղրամյան եկած մարդիկ կդադարեցնեն ցույցը, իսկ պողոտայում կմնան միայն պրովակատորները:

ԱՐՄԻՆԵ ՍԻՄՈՆՅԱՆ